| Yapay fiyatlamaya ve masala devam! |
| Pazartesi, 29 Mart 2010 23:30 | |||
 Geçtiğimiz hafta içinde finansal piyasalarımızda yaşanan eğilimler, gerçek olamayacak kadar iyimser bir görüntü sergiledi: Türk Lirası değerlendi, sabit ve değişken getirili sermaye piyasası ürünleri kıymetlendi. Belirsizlik ve kırılganlığın azaldığı, risk alma isteğinin güçlendiği yönünde bir görüntü oluşturmak için bazı kesimlerin yoğun bir çaba harcadığı dikkat çekti! Eğer ekonominin sürdürülebilir şekilde büyüyeceği, işsizlik azalırken istihdam edilenlerin gelirinin artacağı, maliyet kökenli baskıların gerileyeceği yönünde somut gelişmeler olsa bu durumun beklentiler yolu ile finansal piyasalara yansıdığını düşünebiliriz, fakat böyle bir durum yok. Bu durumda sormak gerekiyor, finansal piyasa oyuncuları ne yapmaya çalışıyor?.. Yanıtlayalım: Sadece günü kurtarıyor, sorunlara kayıtsız kalıyorlar; fakat bu gerçeği hayali söylemlerin ardında herkesten gizlemeye çalışıyorlar!.. Yok efendim, AB yetkililerinin Yunanistan’ı kurtaracağı varsayımı veya banka kredilerinin yüzde 20 artacağı, korkulanların gerçekleşmeyeceği fiyatlanıyormuş!.. Sormak gerekiyor AB bölgesindeki olumsuzlaşmayı fiyatladınız da şimdi hayali çözümü mü fiyatlamaya kalkıyorsunuz!.. Daha açık soralım: Hafta içinde Portekiz’in kredi notu düşürülünce uluslararası piyasalarda avro dolara karşı değer kaybetti ve bu durum mali sektör başta olmak üzere büyük risk taşıyanları çok korkuttu. İç piyasaya yansıması kısmen doların artışı, kısmen de avronun gerilemesi şeklinde olabilirdi. Dolar kurunun 1,56 düzeyini zorlaması bazı opsiyonlar nedeniyle gelişmelerin kontrolden çıkmasına sebep olabilirdi ve bunu önlemek adına döviz piyasası manipule edildi; devamında ise sanki yabancılar gelip risk alıyormuş gibi bir görüntü yaratarak gerçek durum gözlerden uzak tutulmaya çalışıldı; tahvil ve hisselere de paralel bir şekilde destek atıldı. Eğer dolar TL kuru 1,56 düzeyini yukarı doğru kırsa enflasyon ve faiz beklentileri olumsuzlaşacak, riskten kaçınma eğilimi güçlenecek, sermaye piyasaları satış baskısı altında bunalırken bilançolar yıpranacaktı. Bu durum engellendi, durumu daha farklı pazarlamak üzere minareye kılıf uydurma çabası ön plana çıkarıldı. Bu durumun yan tesir ve çelişkileri dikkate alınmadı: Türk Lirasının değerlenmesi sanayi ve tarımdaki üreticilerin zaten bozuk olan dengelerini iyice bozacak ve borçlarını geri ödemeyi ve faaliyeti sürdürmeyi zorlaştıracak bir durum değil miydi? Bu durumda banka hisseleri nasıl yükseldi? Sıkışıldı mı küresel eğilimlere sarılınıyor, vatandaşın dışarıda olup bitenleri anlayamayacağı varsayılıyor! Küresel ekonomi daralıyor ve bunu zamana yaymak için parasal genişlemeye gidiliyor ve kamu açıklarının büyümesine kayıtsız kalınıyor. Söz konusu koşullarda işsizlik ve enflasyon artacak, fakat ekonomik daralma zamana yayılacak! Eğer enflasyon öncelikli deniyor ise işsizlikteki artış ve ekonomideki daralma daha sert olacak. Her iki senaryo da tüm sektörlere ilişkin belirsizliğin arttığı anlamına geliyor. 1970’lerde enflasyonla birlikte işsizlik de artmaya başladığında anti enflasyonist politikalar devreye girmiş, promosyon olarak kuralsızlığın küreselleşmesi için çaba harcanmıştı. Bugün benzer bir durum var, fakat bu kez tam aksi bir tercih ön plana çıkıyor, maliyet kökenli enflasyonist baskılara yol veriliyor, zira aksine olasılıkta sistemin çökeceği biliniyor! Yunanistan’a ilişkin tartışmaların ardında bu duruma direnmeye çalışanları ikna etme çabası yatıyor, finansal piyasalar da kendi rollerini oynamaya çalışıyor. Almanya başta olmak üzere bazı AB üyeleri ABD ve finansal piyasalar tarafından dayatılan bu fiili duruma direniyordu ve kimse önünü göremez hale gelmişti. AB zirvesinden çıkan kararı bu direncin kırıldığı şeklinde yorumlamak pek gerçekçi olamaz, ancak aç tavuklar darı ambarında oldukları hayal etmek ve bu konuda başkalarını da ikna etmek şeklindeki çabalarını sürdürecekler. Tartışmanın, başka bir deyişle çıkar çatışmasının gerçek boyutu ve olası sonuçları geniş kesimlerden gizlenecek ve masal süreci devam edecek gibi görünüyor. Uğur Civelek'in Tüm Yazıları İçin Tıklayınız
|