| İşe yaramayan bilgiler!.. |
| Pazartesi, 14 Eylül 2009 11:25 | |||
 Küresel düzeyde sermaye kesimi ve finansal piyasaların en çok itibar ettiği kredi derecelendirme kurumu Moody’s yetkilisi buyurmuş: Bütçeyi yola koyarsak kredi notumuz artarmış! Eğer ekonomik ve politik istikrarsızlık artar, borç durumu kötüleşir ise tam aksi olabilirmiş!.. Ayrıca Türkiye ekonomisine yönelik daralma beklentisini yüzde 5,5 olarak revize etmiş… Evet, görünen köy kılavuz istemiyor; çok biliyorlar ama bildikleri bir işe yaramıyor. Yaramıyor, çünkü küresel kredi krizinin derinleşmesi ve maliyetinin ağırlaşmasında belirleyici olan menkulleri hangi akılla AAA notu ile değerlendirdiklerinin hesabını veremiyorlar. Yaramıyor, çünkü revize ettikleri tahminle verdikleri aklın uyuşmadığını göremiyorlar. Yaramıyor, çünkü küresel siyasetin taşeronu olmanın getirdiği itibar kaybını görmezden gelmenin hiçbir şeyi düzeltemeyeceğini de biliyorlar. Merkez Bankası Başkanımız da geçtiğimiz haftalarda benzer bir değerlendirme yapmış, mali disiplinin tesis edilmesi durumunda IMF’ye ihtiyaç olmayabileceğini dile getirmişti. Aslında IMF ile anlaşma yapılmasını savunanların benzer bir sonuç veya bu yönde beklentilerin güçlenmesi yönünde tavır aldıkları açık. Bu aşamada sormak gerekiyor: Türkiye ekonomisinin yüzde 5,5 oranında daralması durumunda bütçe açığını aşağı çekmek mümkün müdür? Hayır değildir. Peki, küresel koşullar düzelmeden iç talep artışı ile büyümek mümkün müdür? Hayır değildir. Ülkemizde toplam vergi gelirlerinin yüzde 70’i aşan kısmı dolaylı vergilerden oluşuyor ve bu sebeple iç talepte yaşanacak artış, bütçe gelirleri ve açığı ile kamu finansmanı açısından hayati önem taşıyor. İç talep daraldıkça vergi gelirleri azalıyor, bütçe açığı büyüyor ve kamu finansman ihtiyacı sıkıntı yaratabilecek şekilde büyüyor. Küresel koşullar değişmeden mali disiplini sağlamak için vergi gelirlerini artırmak ve kamu harcamalarını kısmak gerekiyor. Fakat bu yöndeki çabalar kullanılabilir geliri azaltacağı ve paranın devir hızını düşüreceği için iç talebi daraltacak; bütçe açığını daraltma adına yapılacaklar iç talebi daraltarak vergi gelirlerini azaltacağı için işe yaramayacak; hatta ekonomideki daralmayı besleyerek sorunu ağırlaştıracak. Buna itiraz edenler, 2003-2007 arasında nasıl olduysa yine olur veya kayıt dışını kayıt içine alıp vergi tabanını genişletelim nakaratını tekrarlayanlar çıkabilir. Onların öncelikle kayıt dışılığın neden arttığı üzerine kafa yormaları ve geçtiğimiz yıllardaki görüntü ile gerçekler arasındaki farkları irdelemelerinde yarar olabilir. Mevcut politikalar değişmeden ve küresel koşullar düzelmeden Türkiye ekonomisi büyüyemez; bütçe açığı ve kamu finansman ihtiyacındaki artış eğilimi terse çevrilemez. Acısız kolay çözüm yoktur, deniz bitmiştir. 2003-2007 dönemi bol hormon alınan ve düzenli doping yapılan sürdürülebilmesi imkansız bir dönemdi. Banka kredileri ile aşırı desteklenen tüketiciler gelirlerinden daha fazla tüketmeye teşvik edilmişti; net dış borçla bu sürdürülemez aşırılık finanse edilmişti. Ayrıca yine dış kaynakla finanse edilen inşaat sektörü iç talebi canlı tutan bir rol oynamıştı. Bugün aynı yaklaşımlarla kısa vadede görüntüyü farklılaştırmak imkanı kalmamıştır. Küresel koşulların düzelmemesi, aynı politikalarda ısrar edilmesi, büyük arz fazlası nedeniyle inşaat sektörünün bir süre özürlü kalmaya mahkum olması, net dış borç imkanının daralması, bireysel kredilerdeki sorunun hızla büyümesi gibi faktörler hareket yeteneğini yok etmiştir. İç talebin dalgalı bir şekilde daralması, bütçe açığı ve kamu finansmanının bozulması, artan risk ve azalan getiri nedeniyle sermaye kesiminin rahatsızlanması kaçınılmazdır. Net hata noksan kaleminden sürpriz kaynak girişlerinin sonucu değiştirmesi de pek olası değildir: Döviz kuru bu sebeple bir süre baskı altında kalabilir, Merkez Bankası bir miktar daha faiz düşürebilir, fakat sorunların ağırlaşması önlenemez. IMF ile anlaşılması da sonucu pek etkilemez. Durumun böyle olduğu biliniyor, ama sanal oyuna devam edilmesi konusunda ısrarlı olanların çaresizliği ve güvenilmezliği de aleniyet kazanmaya devam ediyor… Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız
|