Bu nasıl iş?
Pazartesi, 05 Temmuz 2010 11:24


Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği’nin yayınladığı, “Türkiye Sermaye Piyasası 2009” başlıklı çalışma çok ilginç veriler içeriyor.
Sabahtan akşama kadar “Borsa çıktı, döviz düştü” ezberini tekrarlayan holding medyasının tüm şamatasına rağmen  Türkiye’de borsada hisse senedine yatırım yapan bireysel yatırımcı sayısının toplam nüfusa oranı sadece yüzde 1,4.
Bu yüzde 1,4’lük yerli yatırımcı sayısı 993 bin kişiye tekabül ediyor. Yabancıların oranı ise yine yüzde 67’ler civarında.
993 bin yerli bireysel borsa yatırımcısının yüzde 83’ünün, yani 817 bin 451 kişinin ortalama portföyü bin 126TL’den ibaret.
Geriye kalan yaklaşık 175 bin kişinin ise 10 bin TL’nin üzerinde bir hisse senedi portföyüne ait olduğu anlaşılıyor.
Borsadaki yatırımcı sayısı hala 2000 yılının seviyesine ulaşmış değil.
Yani küçük ve orta ölçekli tasarruflarını, güvenilir; şeffaf; denetlenen bir mali piyasa aracı olması gereken borsada değerlendirmek isteyen vatandaşların sayısı yıllardır artmıyor, patinaj yapıyor. Hatta nüfus artışına bakılırsa reel olarak geriliyor.
Manipülasyon ve spekülasyonlardan ağzı yanan vatandaşlar borsaya mesafeli duruyorlar.
Ancak bu raporda benim en çok dikkatimi çeken ve izahta zorlandığım çok çarpıcı bir veri var.

3 BİN 769 GENCİN PORTFÖYÜ
0-19 yaş aralığında borsada yatırım yapan bireysel yerli yatırımcı sayısı 3 bin 769 kişi. Henüz lise çağında ve/veya üniversite öğrencisi yaşında olan bu 3 bin 769 gencimizin borsada 2009 itibarıyla 304 milyon TL portföyü görünüyor.
Ancak bu yaş grubunun ortalama portföy değeri, diğer yaş gruplarına göre en yükseği olarak gözüküyor.
Yani 30, 40, 50, 60 yaş gruplarında kişi başına düşen ortalama hisse senedi portföyü değeri, 0-19 yaş grubundan daha düşük.
Daha açık bir ifade ile 20 yaş altı gruptaki yatırımcıların ortalama portföy değeri, 80 bin 623 TL ile oldukça yüksek bir meblağa işaret ediyor.
Yaş gruplarına göre 2009 yılı itibarıyla, bireysel yatırımcıların ortalama portföy değerleri aşağıdaki gibi olmuş:
Yaş aralığı    Portföy ortalaması
0-19    80.623
20-24    12.678
25-29    14.873
30-34    12.414
35-39    12.179
40-44    29.664
45-49    20.864
50-54    25.051
55-59    23.428
60-64    37.011
65-69    39.256
70-74    78.365
75 +    60.215
Toplam    24.742

Eğitimini tamamlamış, iş ve meslek sahibi insanların yaşları ilerledikçe portföylerinin de artıyor olması oldukça normal.
Ama bana anormal gelen 0-19 yaş aralığındaki, henüz öğrenim çağında ve gençliğinin başlangıcındaki 3 bin 769 kişinin, ortalama 80 bin 623 TL’lik portföyü oluşturacak birikimi, nasıl, ne zaman ve nereden elde ettikleri hususudur.
Belki de aileleri, bu gençlere borsada “oynasınlar” diye sermaye vermişlerdir. Kim bilir belki d, bazıları çocuk sayılacak yaştakilerin üzerinden borsada dolaylı olarak boy göstermektedirler.
Ama babalarından, ağabeylerinden çok daha büyük paralarla borsada yatırım yapan bu gençleri doğrusu çok merak ediyorum.
Bunlardan biri ile tanışırsam da tebrik etmek istiyorum, bu büyük becerilerinden ötürü.
Analar ne çocuklar doğuruyormuş meğer.

Ufuk Söylemez'in Tüm Yazıları İçin Tıklayınız