Bölgemizdeki yatırımlarda devlet yardımları
Pazartesi, 29 Mart 2010 23:30


14 Temmuz 2009 tarihinde Bakanlar Kurulu’nca alınan yatırımlarda devlet yardımlarına ilişkin kararın amacı, üretimi ve istihdamı artırmak, yatırım eğiliminin sürekliliğini ve sürdürülebilir  kalkınmayı sağlamak, uluslararası rekabet gücünü artıracak teknoloji ve Ar-Ge içeriği yüksek büyük ölçekli yatırımları özendirmek, doğrudan yabancı yatırımları artırmak, bölgesel gelişmişlik farklılıklarını gidermek, çevre korumaya yönelik yatırımlar ile Ar-Ge faaliyetlerini desteklemektir.
Bu kararın uygulanmasında;
a) Aracı kurumdan, faiz desteğini uygulayacak kamu bankaları dahil olmak üzere bankaları ve finansal kiralama şirketlerini,
   b) Ar-Ge yatırımlarından, yeni bir ürün geliştirilmesi, ürün kalite ve standardının yükseltilmesi, maliyet düşürücü ve standart yükseltici yeni bir teknolojinin ülke şartlarına uyumunun sağlanması amacıyla yapılacak araştırma ve geliştirme çalışmalarıyla, bu tür faaliyet sonuçlarının faydalı araç, gereç, malzeme, ürün, yöntem, sistem ve üretim tekniklerine dönüştürülmesi, mevcutların teknolojik açıdan iyileştirilmesi ve teknoloji uyarlanması için bilimsel esaslara uygun olarak yapılan ve her aşaması belirlenmiş araştırma ve geliştirme çalışmaları için gerçekleştirilecek yatırımları,
   c) Büyük ölçekli yatırımlar: 50 milyon TL’nin üzerindeki yatırımlardan ek-3 ‘te yer alan listede belirtilen yatırımları ifade eder.
Çevre yatırımlarından, doğrudan ticari mal üretimine yönelik olmayan, mevcut veya gerçekleştirilecek tesisin katı, sıvı veya gaz gibi atıklarının temizlenmesi veya yok edilmesine yönelik yatırımları, anlamak gerekir.
Bu Kararnamede yer alan yatırımların karakteristik değerlerini içeren, yatırımın bu değerler ve tespit edilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmesi halinde üzerinde kayıtlı destek unsurlarından istifade imkanı sağlayan, kararın amaçları doğrultusunda gerçekleştirilecek yatırımlar için Teşvik Belgesi düzenlenebilmektedir.
Teşvik belgesinin düzenlenmiş olması teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilecek yatırımlarla ilgili olarak diğer mevzuat gereği diğer kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gerekli izin ve ruhsat gibi belgelerin verilmesi gerekliliğine mesnet teşkil etmeyeceği gibi söz konusu belgelerin temin edilmesi gerekliliğinin de ortadan kalkacağı anlaşılmamalıdır.
Teşvik belgesi düzenlenebilmesi için gerçek kişiler, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, kooperatifler, iş ortaklıkları, kamu kurum ve kuruluşları (genel ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlar, il özel idareleri, belediyeler ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların sermaye bileşimindeki hisse oranları yüzde 50’yi geçen kurum ve kuruluşlar) ve kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler ve vakıflar ile yurtdışındaki yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubeleri müracaat edebilir.
Kurulacak şirketler adına yapılacak teşvik belgesi taleplerinin başvuruları kabul edilmemektedir.
Yatırımın, teşvik belgesine bağlanabilmesi için asgari sabit yatırım tutarının, I. (İstanbul, Bursa, İzmir,Y alova, bkz. kararname) ve II. Bölgelerde (Balıkesir, Aydın, Denizli, Antalya, bkz. kararname)  yapılacak yatırımlarda 1 milyon Türk Lirası,  III. ve IV. bölgelerde yapılacak yatırımlarda 500 bin Türk Lirası olması gerekmektedir. Finansal kiralama şirketleri aracılığı ile yapılacak yatırımlarda finansal kiralamaya konu makine ve teçhizatlara ait toplam tutarın her bir finansal kiralama şirketi için asgari 200 bin Türk Lirası olması gerekmektedir.
Kararın 12. maddesi kapsamında ‘tekstil, konfeksiyon ve hazır giyim, deri ve deri mamulleri sektörlerine taşınma desteği’nden yararlanacak tesisler için asgari sabit yatırım tutarı aranmaz. Ancak, bu tesislerde taşınılacak yerde asgari 50 kişilik istihdam şartının sağlanması gerekir.
Teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin talepler Müsteşarlığa yapılır. Ancak, yabancı sermayeli yatırımlar, büyük ölçekli yatırımlar, bölgesel uygulamalar kapsamındaki yatırımlar ile Ar-Ge ve çevre yatırımları hariç olmak üzere sabit yatırım tutarı 8 Milyon Türk Lirasını aşmayan ek-3’deki imalat sanayi yatırımları için yatırımcının tercihine bağlı olarak, yatırımın yapılacağı yerdeki TOBB’a bağlı sanayi odalarına da müracaat edilebilir.
Kullanılmış komple tesisler Müsteşarlıkça  proje bazında yapılacak değerlendirme sonucunda uygun görülmesi halinde teşvik belgesi kapsamında ithal edilir.
Kararname kapsamında belirtilen I. ve II. bölgelerde 1.000.000 TL, III. ve IV. bölgelerde 500.000 TL asgari sabit yatırım tutarının üzerindeki tüm yatırımlar, bölgesel ayırım yapılmaksızın gümrük vergisi muafiyeti ve katma değer vergisi  istisnasından yararlanırlar. Ayrıca, I. bölge ile II. bölgelerdeki yatırımcılara, vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi, yatırım yeri tahsisi destekleri uygulanmaktadır.
Teşvik belgeli yatırımlara sağlanacak destek unsurları, kararın eki ek-4’deki listede yer alan; teşvik edilmeyecek yatırım konuları ile aranan şartları sağlayamayan yatırım konuları hariç olmak üzere, Tebliğin 5. maddesinde belirtilen asgari sabit yatırım tutarının üzerindeki yatırımlar bölge ayırımı yapılmaksızın gümrük vergisi muafiyeti ile katma değer vergisi (KDV) istisnasından yararlanırlar.
Vergi indirimi desteğinden yararlanabilmek bakımından 31 Aralık 2010 tarihine kadar yatırıma başlanılması halinde teşvik belgesi kapsamında Kurumlar veya Gelir Vergisine tablolardaki  indirim oranları ile yatırıma katkı oranları uygulanır:
İndirimli vergi uygulamasına yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren başlanılır ve indirilen Kurumlar veya Gelir Vergisi tutarı yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar devam edilir.
I. ve II. bölgelerde sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanılabilmesi için 31 Aralık 2010 tarihinden önce yatırıma başlanılması gerekir.
Ar-Ge ve çevre yatırımları gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası ve faiz desteğinden yararlanabilir.
Teşvik belgesinde öngörülen yatırıma başlama tarihi teşvik belgesi için Müsteşarlığa veya Sanayi odasına müracaat tarihi olup, yatırıma başlanıldığının kabul edilebilmesi için, arazi-arsa alımı, altyapının hazırlanması, inşaata başlama, makine ve teçhizat temini gibi harcamalardan bir veya birkaçının gerçekleştirilmesi şarttır. Ancak harcama tutarının; bölgesel uygulama kapsamında gerçekleştirilen yatırımlar için teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırımın en az yüzde 10’u, büyük ölçekli yatırımlar için ise en az 5 milyon Türk Lirası olması halinde yatırıma başlanılmış sayılır.
Yatırım projesine ilişkin fizibilite yapmak ve şirket kurmak yatırıma başlama sayılmaz.
 İşletmeye geçiş tarihi seçilen bazı sektörler için aşağıda verilmiştir:
a) Komple yeni yatırımlarda;
aa) İmalat sanayi, madencilik, seracılık ve soğuk hava deposu yatırımlarında ilgili mercilerden onaylı kapasite raporunun,
b) Jeotermal enerji ile veya enerji santralleri atık ısısı ile konut ısıtma/soğutma yatırımlarında ilgili yerel yönetimin onayının ve ısının başka bir yatırımcıya ait jeotermal kaynak veya santrallerden temin edilmesi halinde asgari 10 yıllık temin sözleşmesinin,
c) Diğer hizmetler sektörü yatımlarından turizm, eğitim, hastane, huzurevi, öğrenci yurdu gibi yatırımlarda ilgili bakanlıklardan işletme belgesi, uygunluk belgesi, izin belgesi, ruhsat veya lisansın,alınmasını müteakip teşvik belgesinin tamamlama vizesinin yapıldığı tarihtir.


TABLO-1
Bölgesel Uygulama
Bölge    Katkı     İndirim
    Oranı (%)    (%)    I    20    50
II    30    60
III    40    80
IV    60    90   
TABLO-2
Büyük Ölçekli Yatırımlar
Bölge    Katkı     İndirim
    Oranı (%)    (%)    I    30    50
II    40    60
III    50    80
IV    70    90   

Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız