BTSO İlk 250 Araştırması ve veri analizi
Pazartesi, 23 Kasım 2009 14:22


Bursa Ticaret ve Sanayi Odası geçtiğimiz aylarda “Bursa’nın İlk 250 Firması” araştırmasını yayınladı. Araştırma bugünün büyük firmalarını, sektörleri, sektör katma değerlerini ifade etmekle kalmıyor. Araştırmanın geçmişi 12 yıllık. 1997 yılından beri yapılan çalışma Bursa ekonomisine adeta ışık tutuyor.
Veri biriktirme ve analiz, tüm kuruluşların zorunluluk olarak görmesi gereken bir fonksiyon. Veri analizinin, bilgi toplamanın, derlemenin, bu yönde sistemler geliştirmenin ısrarla analize devam etmenin işletmeye, sektöre, bölgeye katkısı çok büyük.
Bu sebeplerle odanın bu araştırması Bursa’da yaşayan herkes için büyük önem taşıyor.
Elbette ki araştırmayı yaptırarak, dahası 12 yıldır aynı cetvelle ölçümlemeye devam ederek, Oda asli görevlerinden birini yerine getiriyor. Ancak devamı da gelmeli. Birilerinin (hepimizin ve aslında ilk önce Oda’nın kendisinin) bu araştırma sonuçlarını yeniden ele alarak, farklı yönlerden bakarak çıkarımlarda bulunması, bu çıkarımların uzmanlarınca tartışılabileceği ortamlar yaratması, bu yolla Bursa ekonomisine yön vermesi önemli ve gerekli.
Oda’nın yayınladığı elektronik tabloyu sitesinden indirdikten sonra farklı analizleri kolayca-kısa zamanda yapabilmek için veriler üzerinde biraz çalışmam gerekse de, verilerin söyledikleri beni yeterince heyecanlandırdığı için çıkarımlarımı sizlerle paylaşmak istiyorum.
Birçok çıkarım yaptım. Ama yerim dar olduğu için sizinle sadece iki lokomotif sektörümüzü, tekstil ve otomotiv sektörümüzün 12 yıllık değişimini paylaşacağım. Tam rakamları uzun uzun yazmak yerine özet rakamlar vereceğim. Rakamların tamamı sektörlerin Bursa’nın ilk 250’si içindeki durumunu özetliyor.
1997 yılında tekstil İlk 250 içinde yüzde 39 pay ve 3,5 milyar dolar ciro ile şehrimizin birincisi. Otomotiv ise yüzde 29 pay ve 2,5 milyar dolar ciro ile ikinci sektör. Bu yıllar tekstilin çok mutlu olduğu yıllar. Otomotiv ise henüz geriden geliyor. Vergi öncesi karlara bakıldığında ise cirolara rağmen aynı yıl için tekstilin hanesinde 139 milyon dolar varken, otomotivin hanesinde 340 milyon dolar var.
Bizler tekstilde kar marjının daha fazla olduğunu zannederken, bu sonuçlar acaba bizdeki yanlış bilgiyi mi yoksa kayıt dışılığı mı işaret ediyor, bilinmez.
Yılları içinde otomotivdeki dev değişim ve tekstilin adeta yok olması gözler önüne seriliyor.
2008 yılında otomotiv yüzde 46 pay ve 12,2 milyar dolar ciro ile birinci sektör. Tekstil ise yüzde 13 pay, 3,4 milyar dolar ciro ile ikinci sektör. Vergi öncesi karlarda aynı yıl için otomotiv kendi hanesine 420 milyon dolar kar yazarken, tekstil 103 milyon dolar zarar yazıyor.
1997-2008 arasında ilk 250 firmanın ürettiği ciro 8,7 milyar dolardan yüzde 303 artışla 26,3 milyar dolara çıkarken otomotivdeki büyüme yüzde 480 oluyor. Tekstil ise yerinde sayıyor.
1997’de ilk 250 içinde tekstilden 91 firma varken 2008’de bu sayı 51. Otomotiv ise 1997’de ilk 250 içine 33 firma sokarken, 2008’de bu sayı 65’e çıkıyor.
Başka bir veri: 1997 yılında ilk 250 firma içinde yer alan otomotiv firmalarında yaklaşık 15 bin kişi istihdam edilirken bu rakam yüzde 275 artışla 41 bine, tekstilde ise 1997’de 35 bin olan çalışan sayısı yüzde 26’lık bir azalma ile 26 bine geriliyor.
1997 yılında otomotivde çalışan başına ciro 166 bin dolardan 2008’de 297 bin dolara çıkıyor. Tekstilde ise çalışan başına ciro 1997’de 100 bin dolar iken, 2008 yılında bu rakam 135 bin dolara çıkıyor. Bursa’da ilk 250 firmanın 2008 yılı toplam cirosu 26 milyar dolar iken çalışan başına ciro yaklaşık 250 bin dolar
Bu çıkarımları sıralamaya devam etmek mümkün. Ama aşağıdaki soruları sormamız için bu kadarı da yeterli.
Bu verilere bakarak
1) Önümüzdeki 10 yılda Bursa’da hangi sektörler öne çıkacak? Hangileri çıkmalı? Hangilerinin çıkması hepimiz için daha yararlı?
2) Bu ön görüleri daha sağlıklı yapabilmek için bu analiz nasıl derinleştirilmelidir? Hangi alanlarda nasıl veriler toplanmalı, hangileri biriktirilmelidir? Bize 10 yıl sonra hangi veriler gerekecek?
3) Bu verilerin değerlendirilerek sektör raporlarına dönüşmesini sağlayacak, sektör temsilcilerini uyaracak, Bursa’nın ve sanayisinin geleceğini gözeterek yönlendirecek kişi ya da kuruluşlar kimlerdir?
4) Bu şehri yıllardır yönetenler binlerce yıllık kültür mirasının üzerinde oturmamıza ve harcanan onca paraya rağmen aynı verilerde turizm sektörünün 2002 yılında 19 milyon dolar olan cirosunun 2008 yılında 47 milyon dolar olduğunu, ilk 250 içindeki payının 2002’de yüzde 0,43 iken, 2008’de yüzde 0,42’ye gerilediğinin farkındalar mı?
Herkese iyi bayramlar dilerim.

Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız