E-Ticaret ve mikro KOBİ’ler
Pazartesi, 08 Şubat 2010 18:00


İnsanlık tarihinin önemli kilometre taşlarından birisi olan sanayi devrimi, oluşturduğu sosyal dönüşümlerle üretim şekillerini ve yaşam biçimlerini değiştirmiştir. Bu değişimin benzeri bugün bilgi toplumuna dönüşüm şeklinde cereyan etmektedir. Bilginin rolü giderek önem kazanmakta, üretim sistemleri ve iş süreçlerinin dayandığı teknolojik tabanlı değişimler belirleyici konuma gelmektedir.
Ülke ve sanayi gelişimleri ile rekabet güçlerinin ölçülmesinde en önemli parametreler artık bilgi üretimi ve üretilen bilginin işlenme kapasitesi şeklinde oluşmaktadırlar. Bu nedenle rekabet üstünlüğü sağlanabilmesi için daha fazla mal üretmek yerine daha fazla bilgi ve teknoloji üretilmesi önem arz etmektedir. Bu yöneliş ile özellikle KOBİ düzeyindeki işletmelere kalite, maliyet, hız-esneklik, yenilik ve verimlilik avantajlarının rekabet güçlerini nasıl artırdığı somut bir şekilde ortaya çıkmaktadır.

MALİYET AVANTAJI ÖN PLANDA
UNCTAD’ın “E-Ticaret ve Kalkınma” adlı raporunda işletmeden işletmeye yapılan e-ticarette, maliyet düşüşlerinin  en çok tedarik maliyetlerinde oluşacağı beklenmektedir. Aşağıdaki tablo, işletmeden işletmeye yapılan e-ticaretin, çeşitli endüstrilerde yaratacağı tasarruflara ilişkin tahminleri göstermektedir. Endüstri Bazında İşletmeden İşletmeye Maliyet Tasarruflarına İlişkin Tahminler (Kaynak: UNCTAD, 2001)
Endüstri Maliyet
Tasarrufu (%)
Kimya    10
İletişim    5-15
Elektronik    29-39
Orman Ürünleri    15-25
Sağlık    5
Makine    22
Bakım onarım    10
Kağıt    6

E-Ticaretin diğer bir avantajı da tedarik zincirinde yarattığı yeniliktir. Bu yenilik özellikle yukarıda da sözü edilen dijital ve elektronik ürünlerde işlemlerin büyük bir bölümünün elektronik kanallar kullanılarak yapılmasıdır. Bu da geleneksel olarak bilinen tedarik zincirini yeniden tanımlamıştır.
Müşteri ihtiyaçlarının ve taleplerinin belirlenmesinde kişisel ihtiyaçlara uygun ürün alternatiflerinin sunulması, e-ticaretin diğer yararları arasında sayılabilir. Günümüzde işletmeler, internet teknolojisi sayesinde müşteri ihtiyaçlarını daha kısa zamanda karşılayabilmekte, bu da geleneksel yaklaşıma göre hizmet kalitesinin artmasını sağlamaktadır.

VERİMLİLİK ARTIŞI
Son olarak da e-ticaretin verimlilik üzerindeki olumlu etkiye sahip olduğu yapılan çalışmalarla ortaya konmuştur. Bu teknolojilerin üretimi ve kullanımının gelişmeye olan etkisinde yapılan hesaplamalara göre Toplam Faktör Verimliliği yılda 1/3 kadar bir artışı olanaklı kılmıştır. Bilgi ve iletişim teknolojisi ile verimlilik artmakta, yeni ürünler; yeni pazarlara ulaşabilmektedir. Ürün ve hizmetlerin üretim ve dağıtım süreçleri bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımı sayesinde daha verimli hale gelmektedir. Buna ek olarak, yeni pazarlar, yeni ürünler, yeni iş alanları ve yeni organizasyon biçimleri ortaya çıkmakta; işgücü kalitesi yaşam boyu öğrenim ve profesyonel eğitim sistemleri sayesinde artmaktadır. Bilgi ve iletişim teknolojileri ile verimlilik arasındaki ilişkinin derinliği, öncelikle bu teknolojilerin kullanımının iş süreçlerine getirdiği, yenilikçi dinamiklerden kaynaklanmaktadır.
Özellikle e-ticaret konusunda önde gelen ülkelerden biri olan ABD’de, 1995 ve 2000 yılları arasında verimlilik artışı yıllık yüzde 25’e ulaşmıştır. Bu gelişme bilgi teknolojilerinin kullanımında ve özellikle de e-ticaretin kullanımının artmasıyla açıklanmaktadır.
E-ticaretin küresel anlamda vergileme sorunları yarattığı ve vergi idarelerinin bu alanı kapsamakta zorlandıkları da bilinmektedir. Gelirin hangi zamanda ve hangi ülkede oluştuğu, vergilendirme yetkisinin hangi ülkeye ait olacağı ve sanal işyeri gibi henüz vergi hukukunda çözüm oluşturulamamış boyutlar söz konusudur.

KRİZDEN ÇIKIŞ FIRSATI
Türkiye’de 10 ve üzeri çalışanı olan KOBİ’ler arasında bilgisayar sahipliğinin yüzde 91 civarında olduğu biliniyor. Şirketlerin web sitesi sahiplik oranı ise yüzde 58,7 civarında. Türkiye’de e-ticaret hacmi her geçen gün büyümekte olup, 2007 yılında 5,4 milyar TL olan e-ticaretin bir yılda yaklaşık yzüde 50 artışla 2008 yılında 8 milyar TL’ye ulaştığını görmekteyiz. Son 4 yılda e-ticaret hacmi 4 kat artmış durumda.
Türkiye nüfusunun yüzde 21’inin (15,6 milyon kişi) internet kullandığı, bu rakamların Türkiye’yi fazla internet kullanan ilk 20 ülke oranına soktuğu araştırmalarda ifade ediliyor. Özellikle ekonomik kriz dönemlerinde e-ticaretin işletmeler için önemli bir çıkış yolu olduğunu da söylemeliyiz. Rakamlar bu alandaki yükselişin krize rağmen sürdüğünü gösteriyor.
KOBİ’lerin üretim şekillerini ve iş yapma alışkanlıklarını yeniden yapılandırırken, satış ve tedarik alanında da e-ticaretin avantajlarını işletmelerine kazandırmaları rekabet güçleri açısından  kaçınılmaz gözüküyor.

Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız