Sağlıkta yeni dönem
Pazartesi, 05 Ekim 2009 11:43

Aile Hekimliği uygulaması kapsamında Bursa ve ilçelerinde toplam 172 sağlık merkezinde 731 hekim hizmet veriyor.

Türkiye 1 Ekim 2009 tarihiyle aile hekimliği uygulamasına geçti. 2008 yılında uygulamaya geçecek pilot iller arasında yer alan Bursa’da birinci basamak sağlık hizmetine yönelik bu sistem 1 Ekim’den itibaren işlemeye başladı.
Aile hekimliği, bireylere ve ailelere sürekli ve tam kapsamlı sağlık bakımı sağlayan tıp uzmanlığıdır. Aile hekimliğinin alanı her yaş grubunu, her cinsiyeti, her bir organ sistemini ve her bir hastalığı kapsıyor. Aile hekimi ile birlikte ayrıca hemşire, ebe, sağlık memuru gibi sözleşmeyle çalıştırılan ya da Bakanlıkça görevlendirilen personel de hizmet veriyor. Her aile hekiminin yanında en az bir aile sağlığı elemanı çalışıyor.

AİLE HEKİMİ
Aile hekimi; kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci basamak teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini yaş, cinsiyet ve hastalık ayrımı yapmaksızın her kişiye kapsamlı ve devamlı olarak belli bir mekanda vermekle yükümlü, gerektiği ölçüde gezici sağlık hizmeti veren ve tam gün esasına göre çalışan aile hekimliği uzmanı veya Sağlık Bakanlığı’nın öngördüğü eğitimleri alan uzman tabip veya tabiptir. Bursa’da da 731 aile hekimi 1 Ekim itibariyle çalışmaya başladı ve ilk gün aile sağlığı merkezleri 250 hastaya hizmet verdi.


YETKİLENDİRİLMİŞ AİLE HEKİMLERİ
Öte yandan Bakanlık dışında birinci basamak sağlık hizmeti veren, üniversiteler, askeri birlikler, hastaneler, kurum ve işyerlerinde herhangi bir suretle istihdam edilen, bakanlığın öngördüğü eğitimleri alan ve Yönetmelikteki fiziki ve teknik şartları temin eden hekimlere, kendi görev ve sorumluluk alanlarıyla sınırlı olmak kaydıyla, kendilerinin talebi ve kurumlarının teklifi üzerine valiliklerce aile hekimliği yetkisi de veriliyor. Yetkilendirme sonrası bu hekimler hizmete özel sözleşme ile göreve başlıyorlar.

AİLE HEKİMİNİN GÖREVLERİ
Aile hekimlerimizin verecekleri hizmetleri şöyle özetleyebiliriz:
1-Çalıştığı bölgenin sağlık hizmeti planlamasının yapılmasında yerel sağlık idaresi ile işbirliği yapmak,
2-Hekimlik uygulaması sırasında karşılaştığı toplum ve çevre sağlığını ilgilendiren durumları yerel sağlık idaresine bildirmek,
3-Kişiye yönelik rehberlik, sağlığı geliştirici ve koruyucu hizmetler ile ana-çocuk sağlığı ve aile planlaması hizmetlerini vermek, önemli/sık görülen toplum sağlığı konularında kişilerin periyodik muayenelerini (meme kanseri, rahim kanseri taraması ve benzeri), ruh sağlığı ve yaşlı sağlığı hizmetlerini yerine getirmek,
4-İlk kayıtta ev ziyareti ile kendisine bağlı kişilerin sağlık durumlarının tespitini yapmak,
5-Çalıştığı mekanda ve gerektiğinde (aile hekiminin ev ziyareti esnasında tespit ettiği evde takibi zorunlu özürlü, yaşlı, yatalak ve benzeri durumdaki kişilere) güvenliği sağlayıcı tedbirlerin alınması kaydı ile evde veya gezici sağlık hizmetlerinin yürütülmesi sırasında kişiye yönelik birinci basamak koruyucu sağlık, tanı, tedavi, rehabilitasyon ve danışmanlık hizmetlerini vermek,
6-Bakanlıkça belirlenen ve uygulamaya konulan kişiye yönelik özel sağlık programlarını yürütmek,
7-Tanı ve tedavisi yapılamayan hastaları sevk etmek, sevk edilen hastaların geri bildirilen muayene, tetkik, tanı, tedavi ve yatış bilgilerini değerlendirmek, ikinci ve üçüncü basamak tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri ile evde bakım hizmetlerinin koordinasyonunu yapmak,
8-Temel laboratuvar hizmetlerini vermek veya verilmesini sağlamak,
9-Verdiği hizmetler ile ilgili sağlık kayıtlarını tutmak ve gerekli bildirimleri yapmak,
10-İlk yardım ve acil müdahale hizmetlerini vermek veya verilmesini sağlamak,
11-Gerektiğinde kişiyi kısa süreli gözlem altına alarak tetkik ve tedavisini yapmak,
12-Gerektiğinde aldığı uzmanlık eğitimi ve bu eğitim sırasında yaptığı rotasyonlar çerçevesinde hastayı yatırarak tetkik ve tedavisini yapmak,
13-Kronik hastalığı olan kişilerin gerekli sıklıkta takibini yapmak,
14-Özürlü kişilere yönelik sağlık hizmetlerini yürütmek,
15-Doğum öncesi, doğum sonrası loğusa ve bebeğe beraber izlem yapmak.

GEZİCİ HİZMET
Aile hekimleri gezici hizmet de sunacaklar ve her ay gezici sağlık hizmeti vermekle yükümlü oldukları her yerleşim birimine en az 1 kez gidecekler. Gezici hizmet süresi ise nüfusa göre belirleniyor. Aile hekiminin gezici hizmet vereceği nüfus bin 500’ün üstü ise haftada 16 saat, 501- bin 500 ise haftada 8 saat olacak şekilde düzenleme yapılacak.

EV ZİYARETLERİ
Aile hekimi ilk defa uygulamaya geçilen bölgelerde ev ziyareti de gerçekleştirerek, kendisine bağlı kişilerin sağlık durumlarının tespitini yapacak. Düzenlemeye göre aile hekiminin ev ziyaretlerini 12 ay içinde tamamlaması gerekiyor. Aile Hekimi ilk kayıt için yaptığı ev ziyaretlerini bitirdikten sonra ev ziyaretlerini sadece yeni kayıt olanlara (kayıt olduktan sonraki 1 ay içinde) ve uygun gördüklerine yapacak.

KİŞİLERİN AİLE HEKİMİNİ SEÇEBİLECEĞİ BÖLGELER
Aile Hekimliği uygulamasına geçilen yerlerde, birinci basamak sağlık hizmetlerinden yararlanabilmek için aile hekimlerine kayıt yaptırılması gerekiyor. Kişilerin aile hekimlerine ilk kaydı, aile hekimliği uygulamalarına yeni geçilen illerde İl Sağlık Müdürlüğü tarafından ikamet ettikleri bölge göz önünde bulundurularak yapılıyor. En az 6 ay sonra kişiler, bulundukları yerin coğrafi şartlarına göre yakın konumdaki aile hekimini zaman ve bölge sınırlaması olmaksızın serbestçe seçebiliyor.
Aile Hekimliği uygulamalarının olduğu bir şehre ikamet amacıyla yeni gelenler ise bölgelerinde bulunan aile hekimlerinden istedikleri bir aile hekimine kayıt yaptırıyor. Kayıt yaptırmamışlarsa ilk ev halkı tespitinde tespit edilirler ve il sağlık müdürlüğü tarafından kendine kayıtlı kişi sayısı en az olan yakın konumdaki aile hekiminden başlanarak kayıtları yapılır.

HER İLÇE BİR BÖLGE
Sisteme göre illerde, merkez ilçe tek bölge sayılıyor. 10/07/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Kanununa tabi illerde ise, büyükşehir belediyesine bağlı her ilçe ayrı bir bölge kabul ediliyor. Büyükşehir sınırlarındaki ilçelerde, kişi isterse bulunduğu ilçe dışından aile hekimini seçebilir. Diğer ilçelerin her biri ise bir bölge sayılıyor. Sürekli ikamet ettiği ilden uzakta kalacak kişi veya geçici süre ile Türkiye’de ikamet edecek olan kişi, zorunlu durumlarda kendisine yakın konumdaki bir aile hekiminden kayıt yaptırmaksızın sağlık hizmeti alacak veya hastaneye sevk edilecek. Bu durumda sevk aile hekiminin sevk sayısına işlenmeyecek ve aile hekimi bu durumdaki kişiler için herhangi bir ücret talep edemeyecek.

AİLE HEKİMİNE KAÇ KİŞİ KAYDEDİLİR?
Her bir aile hekimi için kayıtlı kişi sayısı en az bin, en çok 4 bin olacak. Aralıksız 2 ayı aşmayan süreyle kayıtlı kişi sayısı ise binden az olabilecek.

TETKİK VE TAHLİL İŞLEMLERİ
Aile hekimliği sistemi için Aile Sağlığı Merkezleri kuruldu. Bu merkezlerde bir ya da daha fazla aile hekimi ile aile sağlığı elemanlarınca hizmet sunuluyor. Uygulama kapsamında laboratuvar hizmetleri ilçe sağlık grup başkanlığı bünyesinde sürdürülecek veya İl Sağlık Müdürlüğü’nün uygun gördüğü sağlık kuruluşunun laboratuvarında yaptırılacak.

AİLE HEKİMİ DEĞİŞİRSE
Aile hekimi tarafından tutulan kayıt ve belgeler, hekimin ayrılması veya kişinin aile hekimini değiştirmesi halinde eksiksiz olarak sorumlu olacak aile hekimine devredilecek ve ilçe sağlık grup başkanlığı bu konuda bilgilendirilecek. Acil bir sebeple görevinden ayrılmak zorunda kalan aile hekiminin kayıtları ilgili ilçe sağlık grup başkanlığı tarafından devralınacak ve görevlendirilen aile hekimine devredilecek.
< Önceki   Sonraki >