Piyasalar, her zaman bir hikayenin peşinde koşan oluşumlardır, yoksa hisse senetlerinin, bonoların, altının ve daha bir çok finansal enstrümanın fiyatı hergün, her saat, her dakika niye değişsin?
Niçin bir Türk şirketinin değeri bugün bir milyar dolar iken yarın Amerikan mortgage bilmem nesine bilmem ne oldu ya da bir Amerikan bankası battı, diye 800-900 milyon dolara düşsün.
Nedir bunların esas fiyatı? Nereden almak makuldür? Bir yıl önce dolar/tl paritesi 1,15 iken bugün ne için 1,50 ve arada 1,85’e çıktı? Makul fiyat her yatırımcı, her finansal kuruluş, her fon için değişir, değişim gerek alım yapılacak zamana gerekse konjonktüre göredir.
Analistler kendi modellerinde bir rakamın virgülden sonraki ikinci rakamını değiştirerek bir şirket için pahalı ya da ucuz, diye rapor çıkarabilir. Peki, neye göre, tabii ki hikayeye göre.
Alın size hikayeler:
-Petrol 140 dolar o yüzden endeks 40,000’e düştü; sonrası petrol 35 dolara düştü endekste 20,000’e.
-Altın 900 dolara çıktığı için dolar 1,15’e düştü; sonrası altın 980 dolar, dolar 1,85 TL.
-Roubini piyasalar krize girecek dediği için piyasalar yüzde 10 düştü, sonrası Roubini toparlama eğilimleri var dedi kıpırtı yok.
Vesaire, vesaire, vesaire…
Her gün, her piyasa hatta her finansal araç için bir hikaye duyabilirsiniz hatta taze taze IMF hikayemiz devam ediyor. (Pardon, bu biraz bayatladı).
Gerçekler ise bir parça farklıdır, finansal piyasalar kullanma biçiminize göre ister spekülatif isterseniz de güvenli bir pozisyonda bulunmanızı sağlayan araçları size sunar. Beklentiler alınır satılır, dikkatli olunması gereken hayal tacirleriyle alışveriş yapmamaktır.
Gerçek ne diye bakarsak şu anki gerçek şudur:
-Merkez Bankası faizleri 8 civarında iken mevduat faizleri 12 civarındadır ve bu yüzde 50’lik bir farktır.
-Enflasyon düşmesine rağmen elektrik, su,benzin vb. zamlanmaktadır
-İMKB endeksi dünya ya göre daha fazla primlidir.
Sorulması gereken ise şudur:
-Madem ekonomi iyi durumdadır bankalar neden kredi vermemelerine rağmen bu kadar yüksek faiz verip piyasadan para toplamaktadırlar.
-Madem IMF ile anlaşma çok yakın neden hükümet bu anlaşma yapılmayacak gibi davranıp halktan dolaylı yoldan para toplamaya çalışmaktadır.
-Madem bu kadar iyi durumdayız neden bir takım yurtdışı menşeili büyük oyuncular dışında kimse borsaya girmemektedirler.
Cevap:
-Herkesin düşüncesi kendine, bana sorarsanız bir gariplik var.

Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız