Yeni düzen
Pazartesi, 05 Ekim 2009 11:27


Yeni dünya düzeni terimini hatırlarsınız. Aslında Türkçe’ye doğru vurgu ile çevrilememişti. Çizilen şey dünyanın yeni düzeni değildi. Yani vurgu “yeni” kelimesinde değildi. Düzenin, ‘yeni dünya’ tarafından belirleneceğini anlatıyordu. Yani, eski dünyanın kurduğu düzen, ömrünü tamamlamıştı. Yeni dünyanın istediği düzen geçerliydi. Burada eski dünyayı Avrupa; yeni dünyayı Amerika diye okuyun!..
Şimdi yeni bir düzen geliyor, bu sefer ortada “dünya”sı falan yok. Bu sefer galip ve mağluplar değişik bölgelerden.
Yeni ekonomik düzenden neler beklemeli?
Devletler bir süre daha piyasada para bırakacaklar. Yani bol likidite bir süre daha geçerli. Bu, faizlerin çabuk kalkışa geçmesine engel olacak. Aynı zamanda likiditeyi fonlamak için devlet organları piyasalardan para toplayacak. Bu bizim hiç yabancı olmadığımız bir durum. Özel sektör piyasada borçlanma enstrümanı ile finansman bulamaz, çünkü her lira kendisinden daha muteber bir borçlu tarafından (devlet) emilmektedir. Biraz da yabancı şirketleri görelim bu tip ortamlarda büyümeğe çalışmak nasıl oluyormuş!
Bankalara gelince, ellerinde nakit var, ama büyümeleri imkânsız. Öncelikle bilânçolarda kötüleşme bitmedi. Geri dönmeyen kredilerde düşüş olmadıkça, eldeki nakit  burayı finanse etmek amacıyla saklanır. Ayrıca, her şey çok iyi gider de bankalar çok rahatlarlarsa bu sefer regülatörler tepelerine binecek. Daha sıkı kurallar ve büyümeye engeller koymak için sadece zaman kollanıyor.
Peki, firmalar nereden kredi bulacak? Öncelikle çok uluslu kalkınma ajansları kredi vermeye hazırlar. Ayrıca kredi vermeleri, işsizlik ve besin fiyatlarının artışına karşı bir şeyler yapmaları destekleniyor. Ancak onlardan kredi almak için proje büyük olmalı. Daha az eforla çok iş yapmaya çalışıyorlar.
Sonra merkez bankaları var. Piyasaya doğrudan müdahale edip tahvil alıyorlar (kredi veriyorlar). Bir iki yıl daha böyle devam eder.
Yeni düzen henüz tüm detaylarıyla berraklaşmadı. Ama ilk ipuçları geliyor.

Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız