Uluslararası finans piyasaları politika değil ekonomik gerçekleri ve gelecek beklentilerini fiyatlar. Duygusallığa yer yoktur. Bir ülke diğer ülkeden ekonomik olarak daha iyiyse, piyasaya ödediği kredi faizi daha azdır. Bu piyasada, “ülke bizim iltimas geçelim!” denmez, denemez. Böyle düşünenler eğer fiyatlarını ve pozisyonlarını buna göre ayarlarlarsa, zarar ederler.
Genel olarak finansta inanılan şudur: piyasanın toplamı bireylerden daha akıllıdır, daha mantıklı çalışır. Bu nedenle piyasanın bilgeliği fiyatı doğru fiyat yapar. Özellikle inanılan dedim, çünkü söylenmesi kolay kanıtlanması zor. İtiraz etmediğimizi düşünelim: Ülkelerin mevcut durumlarını birbirleriyle karşılaştırmanın en iyi yolu bence Kredi Temerrüt Swaplarıdır.
İsmi sizi korkutmasın, en basit yoldan anlatalım. Bir arabanız olduğunu düşünün. Bunu sigortalamak için yıllık









sigorta primi ödüyorsunuz. Ödediğiniz sigorta primi sizin için bir Kredi Temerrüt Swap’ıdır (KTS). Sigorta arabanızın çalınması durumunda aynı arabayı almanıza olanak sağlar. KTS de aynıdır: ülke batarsa paranızı sigorta size öder. İşte bu KTS’ler her ülke için serbestçe alınıp satılabilir, piyasaları vardır.
Her ülke için ödediğiniz prim oranı ülkelerin birbirlerine göre ne kadar güçlü veya zayıf olduğunun listesini de verir. Hem de hiç bir ekonomik analiz yapmanıza gerek yok, ekonomist olmanıza gerek yok. İlkokulda öğrendiğiniz rakam sıralaması kavramı yeter: 10 büyüktür 8’den gibi.
Bu kadar teori yeter! Biraz rakamları inceleyelim. Önce gelişmiş ülkelerin KTS’leri bir yılda (10 Ocak 2008 -6 Ocak 2009) nereden nereye gelmiş? Rakamları onbinde olarak veriyorum. Unutmayın önemli olan birbirlerine karşı durumları, siz zaten KTS alıp satmayacağınız için daha fazla detaya ihtiyacınız yok. Prensip basit; düşük rakam, yüksek itibar demek.
               Bu yıl       Geçen yıl
Almanya     44             9
Fransa        54            12
ABD           61             -
İngiltere    113            10
Avusturya  125             9
İtalya         170           30

İlginç değil mi? Geçen sene hemen hemen aynı riskte görünen bu ülkeler birbirlerinden çok ayrışmış.  Örneğin; Almanya ve Avusturya aynı itibarda görülürken artık aralarında 3 kat fark var. Kimin krizde daha çok yara aldığı bu tabloda çok net değil mi?
Tüm listeye bakınca gelişmiş ülkelerde en çok kaybeden 3 ülke sırasıyla: İtalya, Avusturya ve Danimarka oluyor.

Türkiye’nin de içinde olduğu gelişmekte olan ülkelere bakalım
   

             Bu yıl    Geçen yıl
G.Kore     280         60
Brezilya     289        119
Türkiye     354        195
Macaristan 383         82
İzlanda      950        126
Ukrayna    3051       265
Arjantin    3605       483

Bu çok daha ilginç bir tablo. Geçen sene ‘Türkiye’nin yarısı kadar riskli’ dedikleri Macaristan ve İzlanda artık bizden çok daha az itibar sahibi. Gelişmiş denilen Kore ve kredi notu bizden çok yüksek Brezilya bile Türkiye’den çok farklı konumda değil. 
Gelişmekte olan tüm ülkeler arasında en fazla itibar kaybeden 4 ülke ise sırasıyla: Venezüella, Arjantin, Ukrayna ve İzlanda.
Türkiye henüz krizin etkisini yaşamadı, bu seneyi görelim denebilir ama gerçekler ortada. Ekonomik olarak geçen seneye göre kötü olduğumuz net. Ancak karşılaştırmalı incelemeye göre enseyi çok karartmaya gerek yok. Herkes kötü giderken biz göreli olarak daha az hasar alıyoruz. Tabii eğer piyasanın bilgeliğine  inanıyorsanız.

Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız