Çevre ve Orman Bakanlığı, Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü, Çevresel Etki Değerlendirmesini (ÇED); belirli bir proje veya gelişmenin, çevre üzerindeki önemli etkilerinin belirlendiği bir süreç olarak tanımlıyor. Bu çerçevede, yapılan her faaliyetin çevresel etkilerinin incelenmesi mümkün görülebilir.
Günümüzde yapılan faaliyetlerin etkilerinin daha detaylı ele alındığı yeni bir uygulama var. Ekobalans, beşikten mezara analiz veya yeni getirilen açılımla beşikten beşiğe analiz adı verilen yaşam döngüsü analizi (YDA).
Zerrin Çokaygil ve Müfide Banar, Yaşam Döngüsü Analizi ve Standartlar Açısından Bir Değerlendirme adlı bildiride YDA’yı, bir eylemin tüm çevresel boyutlarını; hammaddenin doğadan eldesinden, tüm atıklar tekrar doğaya dönene kadar değerlendiren bir sistem olarak açıklıyorlar.
Bu değerlendirme, ürünün işlenmesinde olduğu kadar enerji dahil olmak üzere hammaddenin üretilmesi, kullanılması ve nihai bertarafı sırasında havaya, suya ve toprağa olan tüm etkilerini içeriyor.
Başlangıçta atığın oluşumundan nihai bertarafına kadar gerçekleşen aşamaları inceleyen bu yaklaşım, son yıllarda beşikten beşiğe olarak tarif edilen hammaddenin eldesinden, üretime, üretimden, atığın oluşumuna ve buradan yeniden kullanım ve geri kazanım teknolojileriyle hammadde olarak tekrar kullanımına kadar geçen daha kapsamlı bir süreci ele alıyor.
Peki, böyle bir analiz sanayicimiz için hangi konularda yardımcı olur? YDA, sisteminizi çevresel açıdan tüm boyutlarıyla değerlendirip size en uygun üretim modeli, hammadde ve bertaraf yöntemini seçmenizde önemli bir rehber olarak kullanılabilir.
Yani yaşam döngüsü boyunca üretim süreçlerinden meydana gelen çevresel maliyetler kıyaslandığında farklı bir hammadde, farklı bir üretim teknolojisi veya oluşan atığınız için farklı bir bertaraf metodu seçebilirsiniz. “Peki, bu bana ne kazandırır?” sorusunu yöneltecek olursanız cevap çok basit; para…
Yazılarımın pek çoğunda ön plana çıkarmaya çalıştığım anafikirlerden birini tekrar etmekte fayda görüyorum. Bir işletme çevreci olarak da kazancını artırabilir. Çevre yönetim sistemlerini doğru şekilde işletir, temiz üretim veya kirlilik önleme yaklaşımını benimser ve hayat döngüsü analizini tam anlamıyla uygulayabilirseniz, bu sürecin sonunda kazanç elde etmemeniz mümkün değildir. Üstelik sadece hepimizin kazancı olacak çevresel getirilerden değil, bizzat işletmenin elde edeceği maddi gelirlerden bahsediyorum.
Konu ilginizi çekerse diye şunu da belirtmekte fayda görüyorum. Yukarıda belirttiğim yaklaşımları benimseyen işletmelerin uluslararası piyasalar tarafından daha olumlu algılanması ve birçok farklı kurumdan ödüller alması da bu işin cabası.

Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız