İki kişi arasındaki günlük bir sohbetin yakın tarihin kayıp sanılan tanıklığını gün ışığına çıkarabileceğini düşünebilir misiniz?
Murat Coşkunkan, gazeteci - yazar Dr. Murat Kuter’e bir Cumhuriyet kadını olan babaannesi Neriman Coşkunkan’ın günlüğünden söz eder. Günlükleri incelemeye başlayan Kuter’in dikkatini, Mudanya’nın işgali ve kurtuluşunu anlatan bölüm çeker. O bölüm aslında Neriman Coşkunkan’a ait değil, ona emanet edilen bir anılar demetidir. Anıları kaleme alan kişi, işgal döneminde öğretmen olan ve Kuvayı Milliye çalışmalarına da katılan Halil Parmaksızoğlu’dur. Bursa’nın yakın tarihini satır satır araştıran Yılmaz Akkılıç da bu anıların varlığını bilmekte, ancak araştırmalarında bunları bulamadığını, Bursa Ansiklopedisi’nde aktarmaktadır. Kuter’in elindeki, tam anlamıyla bir “hazine”dir.
Ve o hazine şimdi Neriman Coşkunkan, Coşkunkan ailesi ve Dr. Kuter sayesinde hepimizin elinde.
“Neriman Coşkunkan’ın Anı Defterinden: Mudanya’nın 26 Ay 1 Haftası*” adlı eserin çıkış noktası, sıradan bir sohbet belki. Ancak anıların günümüze ulaşması hayli dolambaçlı bir yol izliyor: “Halil Parmaksızoğlu, anılarını eşi Rahime Hanım’a; Rahime Hanım kardeşi Melahat Hanım’a; Melahat Hanım da yakın arkadaşı Neriman Coşkunkan’a veriyor. Neriman Hanım ise anıları günlükleri arasındaki bir deftere kendi el yazısıyla olduğu gibi aktarıyor.”
Dr. Kuter, Parmak-sızoğlu’nun anılarını gün ışığına çıkarırken metnin orijinaline sadık kalmış, sadece bazı dilbilgisi ve kronolojik düzenlemeler yapmış. Anılarda yer alan mekan, kişi ve olaylarla ilgili açıklamalar da dipnotlarda yer alıyor. Bu dipnotlarda, Şükrü Çavuş’tan Halit Paşa’ya, kişiler hakkında detaylı bilgiler bulmak mümkün.
Mütareke sürecinin de anlatıldığı anıların, kitaplığımı biraz daha değerli kıldığına sevinerek, Parmaksızoğlu’nun bir dileğiyle bağlıyorum yazıyı: “Mudanya, işte bu suretle, cesaret hamasetiyle, mütarekesiyle tarihte yer almıştır. Ulu Tanrı bir daha ulusumuza böyle acı günler göstermesin.”
* Neriman Coşkunkan’ın Anı Defterinden: Mudanya’nın 26 Ay 1 Haftası, Dr. Murat Kuter, Talent Yayınları, Eylül 2008, İstanbul.

Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir

Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız