EPDK tarifeyi neden özelleştirmeden önce değiştirmedi
Pazartesi, 24 Ocak 2011 12:19
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (EPDK) 1 Ocak'tan geçerli olmak üzere uygulamaya koyduğu yeni tarife elektrikte üretici, dağıtıcı şirketler ve sanayiciyi karşı karşıya getirdi. Elektriğin birim fiyatı aşağı çekilerek özel sektör üretici firmalarına rekabet şansı bırakılmazken, dağıtıcı firmalara kayıp kaçak ve sayaç okuma adı altında yüzde 17'i bulan oranda avantaj sağlandığı öne sürülüyor.
Yeni tarife aynı zamanda tüketiciye zam olarak yansıdı. Elektrik dağıtım özelleştirmesi öncesi elektriği yüzde 15 daha ucuz kullanan otel, alışveriş merkezi ve çok konutlu siteler, küçük ve orta ölçekli işletme niteliğindeki serbest tüketiciler, artık bu indirimden yararlanamayacak. İndirim bedeli elektrik dağıtım özelleştirmelerini kazanan şirketlere aktarılacak. Yeni uygulamayla 2010 yılında 1 milyar doları bulan kaçak elektriğin faturası dağıtımcı ve devlete değil, üretici ve tüketiciye yükleniyor.

EÜD YARGIYA HAZIRLANIYOR
Türkiye genelinde sayıları bin 500'ü bulan elektrik toptancısı da yeni tarife ile sıkıntıya girdi. Bu üreticileri bir arada toplayan Elektrik Üreticileri Derneği (EÜD) ise yapılan bu tarife değişikliğini yargıya taşımaya hazırlanıyor. Elektrik Üreticileri Derneği (EÜD) Başkanı Önder Karaduman, EPDK'nın, 1 Ocaktan geçerli olmak üzere yaptığı tarife değişikliğini yargıya taşıyacaklarını açıkladı. EPDK kararının tek taraflı olduğunu ve elektrik üreticileri olarak kendilerinin yazılı başvuruda bulunmalarına rağmen toplantıya alınmadıklarını hatırlatan Karaduman, "Konuyu Enerji Bakanı Taner Yıldız'a aktardık” dedi.
Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Genel Başkanı Av. Şükran Eroğlu da konuyla ilgili şunları söyledi: "EPDK'nın görevi elektrik piyasasındaki bir takım düzenlemeleri yapmak ve kaçak elektrik kullanımını engellemektir. Kaçak ve kayıpları önlemek için siz sürekli faturalara yansıma yaparsanız bu tüketiciye haksızlık olur. Bu konuda da dava açmayı, EPDK hakkında suç duyurusunda bulunmayı düşünüyoruz” dedi.

DAĞITIM ÖZELLEŞTİ, SONRA TARİFE GELDİ
OSBÜK Başkanı Mahmut Yılmaz da, EPDK'nın yaptığı değişiklikle enerji sektörüne yatırım yapan müteşebbisin önünün kesilmeye çalışıldığını öne sürdü. Özel sektörün bu fiyatlarla serbest tüketiciye enerji satmakta zorlanacağını ve TETAŞ'tan ucuza elektrik alan dağıtım şirketleri ile rekabet edemeyeceğini belirten Yılmaz, "Enerji sektörüne yatırım yapan sanayici bu şartlarla mücadele edemez. Bir taraftan enerji yatırımları teşvik edilmeye çalışırken diğer yandan alınan kararlarla yatırımcının önünün kesilmeye çalışılması düşündürücü" diye konuştu.
EPDK'nın yaptığı tarife değişikliğinin özelleştirmelerden sonra yapılmasını da anlamlı bulduğunu belirten Yılmaz, "Madem böyle bir değişiklik yapılacaktı o zaman neden ihalelerden önce yapılmadı? O zaman yapılsaydı belki ihalelere daha fazla sayıda firma katılır ve satış rakamları daha yukarı çıkabilirdi. Maç başlamış oyun devam ediyor siz geçerli kuralları değiştirmeye kalkıyorsunuz. EPDK'nın kararı da aynen buna benziyor. Karar yanlış ve biran önce düzeltilmeli" dedi. Yılmaz, "Değiştirilen tarife ile enerji birim fiyatı içerisinde oransal olarak bulunan kayıp bedeli, yeni tarife yapısında bir bedel olarak ayrıştırılarak dağıtım şirketine ödenen bedeller içine transfer edildi. Böylece alım maliyetlerini bilmedikleri halde tedarikçiler ve serbest tüketiciler bu maliyete ortak edildi. Ayrıca, toplam tarifenin aynı tutularak alt bileşenlerde yapılan bu değişiklik ile aktif elektrik enerji bedelinde sanal bir azalma yaratıldı.
Tarife bileşenlerindeki değişiklikle özel tedarikçi şirketlerden enerji alan tüketicilerin ticari şartlarında revizyon gerekliliği ortaya çıktı. Bu kapsamdaki tüketicilerin özellikle orta gerilimdeki sanayi niteliğindeki tüketicilere bu maliyetlerle satış yapma imkanı kalmadı. Serbest tüketicilerin indirim alma hakları da ellerinden alındı" diye konuştu.

TARİFE ÖZELLEŞTİRMEDEN ÖNCE YAPILSAYDI
Öte yandan Dünya Gazetesi’nin haberine göre yapılan tarife değişikliğinin özelleştirmelerden önce yapılması halinde, satış rakamlarını daha yukarı çıkarabileceği de iddia ediliyor. İhale sürecinde kayıp kaçak elektriğin önüne geçilmesi için ihaleyi alacak firmanın yatırım yapması gerekiyordu. Ancak bu bedeli tahsil edecek dağıtım firmaları avantaj yakalamış oldu. Türkiye'de ihaleleri kazanan şirketler, bölgeleri ve ihale bedelleri ise şöyleydi: Sabancı-Verbund (Başkent) 1 milyar 225 milyon dolar, Akkök-Çez (Sakarya) 600 milyon dolar, Alarko (Meram) 440 dolar, Yıldızlar (Osmangazi) 485 milyon dolar, Çalık (Yeşilırmak) 441,5 milyon dolar, Aksa (Çoruh) 227 milyon dolar, Limak (Uludağ) 940 milyon dolar, Kolin (Çamlıbel) 258,5 milyon dolar, Aksa (Fırat) 223,2 milyon dolar, Aksa (Van) 100,1 milyon dolar, MMEKA (Boğaziçi) 2 milyar 900 milyon dolar, MMEKA (Gediz) 1 milyar 920 milyon dolar, MMEKA (Ayedaş) 1 milyar 813 milyon dolar, Karavil-Ceylan (Dicle) 228 milyon dolar, Aksa (Trakya) 622 milyon dolar, Yıldızlar (Toroslar) 2 milyar 75 milyon dolar.

BURSALI SANAYİCİLER TEPKİLİ
BUSİAD Başkanı Arif Özer: Adaletli değil. Vatandaşın, sanayicinin suçu ne? Kaçağı önlemek, önleyemezse üstlenmek devletin işi. Destek beklerken düştüğümüz duruma bakın. Sanayici bu tür uygulamalarla darbe alıyor. Uygulama yeniden gözden geçirilmeli.
Demirtaş OSB Başkanı Ertuğrul Kaplan: Elektriği iskontolu alıyoruz. Nisan ayında sözleşmemiz bitiyor. Sonrasında ne olacak bilemiyorum. Yapılan uygulama ile dağıtım şirketlerine elektrik üretim yetkisi de verdiler. Sonuçta özel sektör üreticilerinin yaşayacağı sorunlar bizleri de etkiyecektir.
Nilüfer OSB Başkanı Yalçın Aras: EPDK'nın şapkasını önüne koyup düşünmesini istiyoruz. Sanayici bu maliyetlerle dünya ile rekabet etmeye çalışıyor. Birileri para kazanacak diye sanayicinin yok sayılmasından sıkıldık.
DOSABSİAD Başkan Yardımcısı İbrahim Öztürk: Dağıtım firmalarından özelleştirme ihalesine katılıp da çekilen firmalar bu avantajı bilselerdi ihaleyi almak için acaba daha fazla meblağ teklif ederler miydi? Bu vesile ile devlet daha çok gelir elde edebilecek iken sonradan böyle bir avantajın çıkması düşündürücü.

Sonraki >