Bursa devleri krizde 7 bin işçisini kaybetti
Pazartesi, 26 Temmuz 2010 14:38
Bursa Ticaret ve Sanayi Odası'nın (BTSO) ‘Bursa'daki 250 Büyük Firma Araştırması’na göre, Bursa'nın ilk 250 büyük firmasının yüzde 26'sını oluşturan otomotiv ana ve yan sanayi firmaları, cironun da yüzde 49'unu elinde bulunduruyor. Şirketlerin 2009 yılı içinde yaptıkları net ciro tutarları esas alınarak oluşturulan araştırmada, Oyak Renault, 5 milyar 773 milyon lira ciroyla Bursa'nın en büyük firması oldu. Tofaş 5 milyar 87 milyon lirayla ikinci, Bosch Sanayi ve Ticaret A.Ş ise 1 milyar 144 milyon lirayla üçüncü sırada yer aldı.

HANGİ SEKTÖR ÖNCE
İlk 250 içinde firma sayısı ve ciro anlamında otomotivin ağırlığı her geçen yıl artıyor. Sektör 65 firmayla, ciro (16,5 milyar TL), istihdam (35.262 kişi), ihracat (6.3 milyar Dolar), dönem karı (527 milyon TL) ile de ilk sırada yer alıyor. Otomotivi, tekstil ve konfeksiyon izliyor. Listede 53 firması yer alan sektörün cirosu 4,5 milyar lira, istihdamı 24 bin kişi, ihracatı 969 milyon dolar ve dönem karı 204 milyon lira.
Sektörel değerlendirmede üçüncü sırayı 38 firmayla gıda, tarım ve hayvancılık, 26 firmayla makine metal sektörleri izliyor. Gıda sektörü 4 milyar lira ciro, 14 bin 500 çalışan, 222 milyon dolar ihracat ve 213 milyon lira dönem karına sahip. Makine Metal sektörü ise 2,7 milyar lira ciro, 8 bin çalışan, 634 milyon dolar ihracat, 39 milyon lira vergi öncesi kara sahip.

KRİZDE TOPLAM CİRO GERİLEDİ
2009 yılında 250 firmanın toplam cirosu, önceki yıla yüzde 1,3 gerileyerek 33 milyar 785 milyon lira olarak gerçekleşti. Yüzde 21'lik payla ikinci sırada yer alan tekstil ve konfeksiyon sektörü ise ilk 250 firmanın toplam cirosundan yüzde 13'lük pay aldı. 250 firmanın iş imkanı sağladığı kişi sayısı, bir önceki yıla göre yüzde 6,5 gerileyerek 96 bin 603 kişi oldu.

2009’DA KAR ARTIŞI YÜZDE 40
İlk 250 firmanın vergi öncesi dönem karları, önceki yıla göre yüzde 40'lık artışla 1 milyar 369 milyon liraya ulaştı. Otomotiv ana ve yan sanayinde faaliyet gösteren firmaların vergi öncesi dönem karı, yüzde 3,4'lük düşüşle 527 milyon 819 lira olarak gerçekleşti.
Sert düşüş yaşayan sektörlerin başında ise makine ve metal geldi. Sıralamada 26 firmayla yer alan sektörün vergi öncesi dönem karı, yüzde 87'lik azalmayla 39 milyon 751 bin liraya indi.

İHRACAT YÜZDE 20 DÜŞTÜ
İlk 250 firmanın brüt katma değerleri yüzde 2,6'lık artışla 4,4 milyar liraya, öz sermayeleri yüzde 11,5'lik artışla 11,1 milyar liraya, net aktifleri toplamı yüzde 4,9'luk artışla 25,9 milyar liraya çıkarken, toplam ihracatları yüzde 20'lik azalışla 8,4 milyar dolar, üretimden satışlar ise yüzde 2,3'lük azalışla 25,3 milyar lira oldu.

Sönmez: Rekabeti arttıracak
büyüme stratejisi istiyoruz

BTSO Başkanı Celal Sönmez, şirketlerin geçen yıl sağlanan vergi kolaylıkları ve verimlilikle ayakta kaldığını vurguladı.
Rekabet gücünü artıracak yeni büyüme stratejisine ihtiyaç duyduklarını dile getiren Sönmez, ‘’Vergiden sosyal güvenliğe, girdi maliyetlerinden teşviklere kadar, rakiplerimizle rekabette bizi en azından eşit seviyeye getirecek düzenlemelere ihtiyacımız var. Bunun için gerekli kaynağı, başta kayıt dışıyla mücadele olmak üzere, ekonomideki kara delikleri kapatarak bulabilmek mümkün. Eğer hükümetimiz, Türkiye ekonomisi için yeni bir başarı hikayesi yazmak istiyorsa, reformlarla bezenmiş yeni bir büyüme stratejisi uygulamalıdır’’ diye konuştu. Celal Sönmez, şirketleri, küresel krizin yıkıcı etkilerine rağmen 2010 yılına ‘’sağ salim’’ ulaştırdıkları için girişimcileri tebrik etti.

Enerjide kar patlaması

Enerji, elektrik, elektronik firmaları 2009 yılında, bir önceki yıla göre yüzde 359’luk dönem karı artışı sağladı. BİS Enerji, Tofaş’ı geride bırakıp Bursa’nın en karlı ikinci şirketi oldu.
BTSO’nun İlk 250 araştırmasında, 2009 verilerine göre vergi öncesi dönem karlılığında Oyak Renault ilk sırada. Renault 5,7 milyar liralık cirosuna karşın 185 milyon lira dönem karına sahip. İkinci sırayı ise bir enerji şirketi alıyor.

ÇAĞLAR DEVRETMİŞTİ
Cavit Çağlar’ın eski ortağı olduğu, ancak geçen yıl hisselerini 250 milyon dolara diğer ortak Muammer Ağım’a devrettiği bilinen Bis Enerji… Çağlar’ın hisse devri ile TMSF’ye borcunun bir kısmı ödenmişti. Ciro sıralamasında 7.sırada bulunan BİS Enerji, 2009 yılında 514 milyon lira ciro yaptı ancak 123,7 milyon lira dönem karına ulaştı. Ciro kar oranına bakıldığında Renault’da yüzde 3,24, BİS Enerji’de yüzde 24,06 oranı görülüyor.

ZORLU VE SÖNMEZ ENERJİ
Karlılıkta ilk 10 firma arasında bir başka enerji şirketi olarak Zorlu Enerji beşinci sırayı alıyor. Ciro sıralamasında 6.olan Zorlu Enerji, 563,5 milyon lira ciro, 61 milyon lira dönem karı rakamına sahip. Cirosu bir önceki yıla (2008) göre en fazla artış gösteren firmalar listesinde de ilk sırayı bir başka enerji şirketi, Sönmez Enerji Elektrik Toptan Ticaret AŞ alıyor. Sönmez Enerji 220 bin lira olan cirosunu, 2009’da 30 milyon liraya çıkartmış durumda.

MAKİNE METALE KAR DARBESİ
Genel olarak enerji, elektrik, elektronik sektörünün 2009 dönem karlılığına bakıldığında bir önceki yıla göre yüzde 359’luk bir artış dikkat çekiyor. Karlılık artışında ikinci sırayı yüzde 114 ile kimya alıyor. Bu sektörü yüzde 30’lar ile inşaat ve kimya izliyor. Karlılığında 2008’e göre en fazla düşüş yaşanan sektör ise yüzde 86 ile makine metal. Otomotivde yüzde 19, tekstil konfeksiyonda yüzde 15’lik gerileme var.