Milyarlarca dolarlık turnuva
Pazartesi, 14 Haziran 2010 10:22
Güney Afrika’nın en büyük kenti Johannesburg’da ev sahibi ülkenin takımıyla Meksika arasında oynanacak maçla başlayan 2010 Dünya Kupası, sadece dünya futbolunun en iyi yıldızlarının yeşil sahada mücadele verdiği sportif bir organizasyon değil, aynı zamanda spor yatırımlarının da zirve yaptığı küresel bir etkinlik.
Dünya futbolunu yöneten Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği FIFA’nın, son 20 yılda tamamen profesyonel yönetim modeline geçmesi ve sponsorların ilgisini keşfetmesiyle birlikte futbola ve dolayısıyla dünyanın en büyük futbol turnuvasına harcanan para da giderek büyüdü.
CNBC-e Business dergisinin incelemesine göre, Almanya’da 4 yıl önce düzenlenen Dünya Kupası finalleri için tüm dünyadaki yayın haklarından ve sponsorluk anlaşmalarından 2,7 milyar dolarlık bir gelir elde edilirken, 2010 Dünya Kupası’nda 3,3 milyar dolarlık gelir bekleniyor. 2010 Dünya Kupası sonrası FIFA’nın kasasına ise 1 milyar dolar girmesi bekleniyor.

GELİRLERDEKİ MÜTHİŞ ARTIŞ
FIFA’nın son dönemdeki bu gelir artışında en büyük pay sponsorluklardan ve yayın hakları satışından geliyor. İngiltere merkezli sponsorluk araştırmaları şirketi Sportscal’a göre 2007 2010 yıllarını kapsayan dört yıllık dönemde FIFA’nın toplam geliri 3,4 milyar dolara ulaşacak. Bunun büyük bir bölümü Dünya Kupası bağlantılı anlaşmalardan sağlanacak. 2003 2006 döneminde ise FIFA’nın gelirleri 2.3 milyar dolar düzeyinde bulunuyordu.
Henüz 20-30 yıl önceki dönemle kıyaslanınca bu gelirlerdeki artış daha iyi görülüyor. FIFA’nın ilk kez İspanya’daki 1982 Dünya Kupası için sponsorlarla imzaladığı anlaşmanın tutarı sadece 23,5 milyon dolarda kalmıştı. 2002’de ise 15 resmi sponsor 40 milyon dolardan toplam 562,5 milyon dolar ödedi.
2002’den sonra ise ana sponsorlarla iki Dünya Kupası dönemini kapsayacak şekilde 8 yıl için sözleşme imzalandı. FIFA’nın halen altı ana sponsoru olan Adidas, Coca Cola, Emirates, Hyundai-Kia, Sony ve Visa’nın her birinin sekiz yıl, yani iki Dünya Kupası için yaklaşık 300’er milyon dolar ödediği tahmin ediliyor. Yani FIFA’ya ana sponsorluğun bedeli 28 yılda 60 katına çıktı.
Sponsorluklara paralel şekilde yayın gelirleri de 30 yılda hızla arttı. FIFA 1978’de tüm dünyadaki yayın hakları karşılığında sadece 17 milyon dolar alabilmişti. FIFA, sadece 2010 Dünya Kupası yayın haklarından 2,290 milyar dolar elde etti. Bunun 1,310 milyar dolarlık kısmı Avrupa’daki yayın haklarından geliyor.
FIFA 2014 Dünya Kupası’nın bazı bölgeler için yayın haklarını da 2010’la beraber satarak şimdiden 2,50 milyar dolarlık geliri garantiye aldı. Brezilya’daki kupa yaklaştıkça muhtemelen bu rakam daha da büyüyecek. 2010 ve 2014’teki iki turnuva için en fazla yayın hakkı ödeyen iki ülke ise İtalya ve ABD oldu. İtalya 444 milyon dolar, ABD ise 425 milyon dolar ödedi.

GÜNEY AFRİKA’NIN YATIRIMI 2,5 MİLYAR DOLAR
Ülkeler, Dünya Kupası’na aday oluken, işin sadece sportif yönünü değil, ekonomik ve tanıtım yönünü de hesaba katıyor.
Güney Afrika hükümeti, gelişmekte olan ülkeler sınıfında bulunmasına ve nüfusunun yüzde 40’a yakını yoksulluk sınırının altında olmasına karşın 2010 Dünya Kupası organizasyonu için önemli bir bütçe ayırdı.
Hükümet, 6 yıl önce 2010 Dünya Kupası Organizasyon Komitesi’ne tamamen kamu bütçesinden stadyum inşaatları için 1,2 milyar dolar, altyapı yatırımları için de 962 milyon dolar tahsis etti. Takip eden yıllardaki ek bütçelerle Güney Afrika’nın 2010 Dünya Kupası için toplam yatırımı yaklaşık 2,5 milyar dolara kadar yükseldi. FIFA da organizasyonun eksiksiz gerçekleşebilmesi için 700 milyon doları Güney Afrika’da olmak üzere toplam 1,2 milyar dolar harcamayı taahhüt etti.
Dünya Kupası’nın ekonomik etkisinin Güney Afrika’ya 6,6 milyar dolar katkı sağlaması bekleniyor. FIFA’nın tahminine göre Güney Afrika’ya gelecek turist sayısı 450 bin civarında olacak.

FIFA’DAN TAKIMLARA 420 MİLYON DOLAR
FIFA, 2006’da 32 milli takıma toplam 261 milyon dolar öderken bu rakamı 2010 Dünya Kupası’nda yüzde 61 oranında artırdı ve 420 milyon dolara yükseltti. Öncelikle turnuvadaki her milli takım 1 milyon dolarlık kamp ve konaklama yardımına hak kazanıyor. Sonra grup maçlarında elenenler dahil her takım başarısına göre ödüllendirilecek. Şampiyon milli takımın kasasına 30 milyon dolar girecek. Ayrıca, futbol kulüpleriyle 2007’de yaptığı anlaşmaya göre FIFA, Dünya Kupası’na gönderilen her oyuncu için de kadroda yer aldığı gün başına bin 600 dolar ödeyecek. Bu tazminatların toplamı da 40 milyon doları bulacak.

KİM, NE KADAR KAZANACAK?
Dünya Kupası’nda şampiyon takım 30 milyon dolar, finalist 24 milyon dolar, yarı finalist 20 milyon dolar, çeyrek finalist 18 milyon dolar, ikinci tura çıkan takım 9 milyon dolar, birinci tura çıkan takım da 8 milyon dolar alacak.

Türkiye neler kaybetti?

Milli Takım’ın elemeleri geçememesi nedeniyle Türkiye’de Dünya Kupası’na ilginin azalacağı ve bunun da Türk futbol ekonomisine yaklaşık 400 milyon dolar kaybettireceği tahmin ediliyor.
Almanya’daki 2006 Dünya Kupası’na katılamayan Türkiye’nin ekonomik kaybını 250 milyon dolar olarak hesaplayan uzmanlar, şimdi bu rakamın daha da yükseldiğini düşünüyorlar. Türk Milli Takımı’nın mahrum kaldığı para ödülünden reklam gelirlerine, elektronik ve tekstil sektörlerine kadar Türk ekonomisinin kaybının 400 milyon dolara varacağı öngörülüyor.
Dünya Kupası’na katılamayan Türkiye’nin maddi kayıpları şunlar:
- Milli Takım’ın 10 ile 50 milyon dolar arasında turnuva geliri.
- Milli Takım’ın minimum 20 milyon dolarlık sponsor geliri.
- Mobil iletişim teknolojisinden minimum 20 milyon dolar.
- Minimum 25 milyon dolarlık yayıncı reklam geliri.
- En az 150 bin adet TV satışından 150 milyon dolar.
- Forma ve bayrak gibi tekstil ürünlerinden 75 milyon dolar.
- En az 50 milyon dolarlık tanıtım fırsatı.
- Turizm seyahatlerinden 10 milyon dolar.
< Önceki   Sonraki >