Yazılarımdan sonra okuyuculardan çok olumlu tepkiler aldım. Buradan tüm okuyuculara bir kez daha teşekkür ediyorum. Edindiğim izlenimlerde ‘şehir planlama’ mesleğinin çok fazla içeriğinin bilinmediği fark ettim. Bugünkü yazımda bu konuya değinmek istiyorum.
Şehir planlama konusu en genel anlamda, ülke düzeyinden yerel ölçeğe kadar her türlü yerleşmede fiziksel/mekânsal gelişmelerin bir plan/düzen çerçevesinde biçimlenmesine katkıda bulunmaktır.
Şehir planlama eylemi, toplumsal ilişkiler bütünü ile etkileşimli bir biçimde, kentsel alanlarda arazi kullanımının, üretim ve tüketim alanlarının, ulaşım ağlarının, genel mekânsal yapının belirlenmesi, öngörülmesi ve planlanması süreci olarak tanımlanabilmektedir.
Şehir planlama, ülkesel ölçekten mahalle ölçeğine kadar, ekonomik verimliliği yükselten fiziksel ve mekânsal düzenlemelerde bulunduğu gibi, toplumun sosyal ve kültürel kimliğini ifade edebileceği, sürdürülebilir mekânlar da yaratmayı amaçlamaktadır.
Şehir plancısı ise, planlı gelişmenin sağlanması için, yerleşmelerin değişiminde etkili olabilecek mekansal, sosyal, demografik, ekonomik ve teknik verilerle estetik, kültürel, tarihi, doğal/ekolojik etmenleri birlikte değerlendirerek geleceğe yönelik amaç ve hedefleri koyan, uygulama araçlarını ve süreçlerini tanımlayan, karar vericilere alternatif öneriler oluşturan ve bunların uygulanmasında rol alan uzmandır.
Plancının uygulamadaki rolü, planın parçaları olarak ortaya çıkan projeleri tanımlamak, bu projeleri koordine etmek, yönlendirmek, denetlemek veya projelere dönük danışmanlık hizmeti yürütmektir. Şehir planlamanın konusu mekân, eylem alanı planlamadır. Mekânın ölçeği, ülke ve bölge düzeyinden yerel ölçeğe kadar her türlü yerleşmeyi kapsar. Planlama, ölçeğe dayalı nitelik farklılaşmasının yanısıra kentsel işleve ya da yerleşmeyi karakterize eden sosyo-ekonomik faktörlere göre niteliğe dayalı olarak da farklılaşmaktadır; metropoller, sanayi kentleri, turizm merkezleri gibi. Bu alanlara yönelik planlama çalışmaları ise niteliklere bağlı olarak farklılaşmaktadır; kent bütünü planı, metropoliten alan bütünü planı, turizm, sanayi vb. sektörel planlamalar gibi.
Şehir plancısı; planlanacak yerleşim hakkında bilgiler toplar, bunları analiz eder, arazi yapısını, içinde yaşayan insanların yaş, eğitim, meslek, gelir düzeyi açısından durumlarını dikkate alarak şehrin gelecekte nasıl gelişeceğine ilişkin tahminlerde bulunur. Şehirlerin gelişmesi için gerekli mekân düzenlemesini, estetik ve sosyo-ekonomik yapıyı da dikkate alarak, en uygun ve ekonomik biçimde oluşturmaya çalışır. Arazi kullanım kararlarını belirler, yapılaşmanın nerelerde, hangi yoğunlukta biçimleneceğine karar verir, önceden yaptığı ayrıntılı analizlere göre plan hazırlar ve bu plan kararlarının uygulanmasıyla ilgilenir.
Şehir planlama mesleğinin çalışma ve uygulama alanında; makro ekonomik ve fiziki plan kararları ve politikaları ile yöreye özgü sosyo-ekonomik, kültürel ve doğal veriler de dikkate alınarak belirlenen amaç ve hedefler doğrultusunda mekânsal düzenlemeleri belirleyen çeşitli ölçek ve nitelikteki planları hazırlamak; mekânsal, sosyal, demografik ve ekonomik vb. içerikli kentsel / kırsal araştırmalar yapmak; planlama sürecini yönlendirmeye yönelik danışmanlık, kentsel işletmecilik ve proje yönetimi gibi alanlar ile son dönemde gayrimenkul yatırım ve değerleme uzmanlığı alanlarında çalışmak bulunmaktadır. Şehir planlama, niteliği gereği kamu ve toplum yararını esas alan bir kamu hizmetidir. Şehir plancısı gerek kamu sektöründe gerekse özel sektörde kamu hizmeti veren bir uzmandır.

BURSA KENTİNE  ÇÖZÜMLER SEMPOZYUMU
TMMOB Bursa İl Koordinasyon Kurulu tarafından, kentimizde ilki 2007 yılında düzenlenen Bursa Kentine Çözümler Sempozyumu’nun ikincisi 6-7 Mart 2009 tarihinde Çelik Palas Oteli’nde gerçekleştirilecek.
Kentimize ilişkin kentleşmeden ulaşıma, tarım ve hayvancılıktan sanayiye, çevre sorunlarından enerji kaynaklarına, turizmden, kentin geleceğine yönelik politikalara bir çok konu başlığında bildirilerin sunulacağı, panellerin yapılacağı sempozyum yerel seçimler öncesi kentimizin mevcut durum fotoğrafını çekme adına büyük önem taşımaktadır.
Konunun uzmanları olan meslek odalarının temsilcileri ve bilim insanlarından kentimizin sorunlarını ve bu sorunların çözüm yollarına yönelik fikir edinmek ve kendi politikalarını üretmek isteyen 29 Mart yerel seçimlerinde aday olan belediye başkan ve meclis üyesi adaylarının sempozyuma katılmak için programlarını şimdiden ayarlamaları gerektiğini düşünüyorum. 

Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız