Geçen hafta CHP İl Başkanı Gürhan Akdoğan da açıkladı. Cargill, dolaylı da olsa yine mahkemelik oluyor.
Süreç biraz karışık, ancak kent gündemi yakından izleyenler için özetlemek gerek:
Bursa’nın ‘anayasası’ niteliğindeki 2020 yılı 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’ndaki planlama alanlarından biri de İznik-Orhangazi Planlama Bölgesi. Söz konusu bölge ile ilgili 1/25.000 ölçekli İznik Gölü Çevre Düzeni Planı, 2 Kasım 1990 tarihinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca onaylandı. Ancak zaman zaman planlarda değişiklik yapan Bursa İl Özel İdaresi, 30 Haziran 2008 tarihinde İznik Gölü Çevre Düzeni Planı’nın revizyon ihalesini yaptı. Plan değişikliği İl Genel Meclisi’nin 5 Mart 2009 tarih ve 100 sayılı kararıyla onaylandı ve İmar Yasası gereği 1 ay süreyle askıya çıkarıldı.
Değişiklik askıdayken 29 Mart 2009 yerel seçimleri yapıldı, İl Genel Meclisi yeniden yapılandı. Bu arada, 1/25.000 ölçekli İznik Gölü Çevre Düzeni Planı’ndaki değişikliğe 13 ayrı itiraz geldi. Bunun üzerine İl Genel Meclisi’nin 6 Mayıs 2009 tarih ve 161 sayılı kararı ile dosya İmar ve Bayındırlık Komisyonu’na havale edildi. Meclis’in 4 Haziran 2009 tarihli oturumunda, plan değişikliği, 12 CHP’li, 5 MHP’li üyenin red oyuna karşılık 31 oyla kabul edildi.
Muhalefetin plan değişikliğine karşı çıkma nedeni, planın satır aralarına gizlenen ‘Cargill’i kurtarma’ operasyonuydu. Aynen şöyle deniyordu planın dipnotlarında yer alan 4/19. maddesinde: “Bu plan üzerinde gösterilmeyen, onaylı imar planı bulunan, mevcut mevzuat hükümlerine göre ruhsat almış, imar planı ve ruhsatına uygun yapıların bulunduğu alanlarda, bu imar planı ile arazi kullanım kararları değiştirilmiş olsa bile bu yapılar faaliyet ve konumunun gerektirdiği önlemleri almak koşulu ile faaliyetine devam edebilir. Diğer tüm yapılar ise mevcut kullanımını bu plan onaylandığı tarihten sonra geçecek 2 yıl içinde uygun hale getirilememesi durumunda tasfiye edilecektir. Bu konuda sorumluluk ilgili idaresine aittir.”
Elbette gelişmeler bununla sınırlı kalmadı. 1/25.000’lik plan değişikliğinin oy çokluğuyla kabul edilmesinden sonra, deyim yerindeyse istim arkasından geldi.
1/1000’lik plan değişikliği de İl Genel Meclisi gündeminde. Orhangazi’nin Gemiç Köyü’nde Mısır İşleme Tesisi yapılmasına yönelik 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ve inceleme raporu, Meclis’in 5 Haziran 2009 tarihli ve 204 sayılı kararıyla İmar ve Bayındırlık Komisyonu’na havale edildi. Komisyonda onaylanan değişiklik şimdi askıya çıkacak ve büyük olasılıkla o da Meclis’ten geçecek.
Gelişmelerin ardından 13 kişi ve kuruluş, Cargill konusunu bir kez daha yargıya taşımaya hazırlanıyor. Böylece kurulduğu 1999 yılından bu yana hakkında 9 dava açılan ve hepsini de kaybeden Cargill, bir kez daha dava konusu olacak. Plan değişikliği 11 Ağustos’a kadar yargıya taşınacak.
Plan değişikliğine itiraz eden İl Genel Meclisi üyelerinden, Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şubesi Başkanı İlhan Demiröz’e göre, yukarıda tamamına yer verdiğim 4/19. madde, Cargill’e yeni bir yasal kimlik kazandırmak anlamına geliyor. Demiröz, plan değişikliğiyle Cargill’in fabrikasını genişletme olanağı bulacağı endişesi de taşıyor. 

CARGILL SINAVI
Gelinen nokta, aslında Bursa’nın bir Cargill sınavı daha vereceğini gösteriyor. 10 yıldır verilen sınavlardan çevreciler, meslek odaları, sivil toplum örgütleri ve kimi siyasal partiler yüz akıyla çıktı. Ancak politikacılar, yerel yöneticiler ve medya sınıfta kaldı.
Bir zamanlar Cargill için İznik Gölü kıyısında ifadesini kullanmak bile yasaktı biz gazetecilere. Belki hala da öyle. Bunun öyle devasa reklam bütçeleriyle de ilgisi olmadı hiçbir zaman. Türkiye’de medyanın genel olarak liberal bir anlayışı benimsemesi, Cargill’in de küreselleşmenin dayattığı bir olgu olarak yaşamımıza girmesi; torunlarımızı değil, bugünü düşünerek hareket etmemizi emretti! 
Dönemin Büyükşehir Belediye Başkanı Erdem Saker dışında, atanmış ve seçilmiş kent yöneticileri de kentlerini değil, küreselleşme gerçeklerini düşünerek hareket etti. Zaten hür iradeleriyle karar almaktan çok gelen talimatları uyguladılar.
Politikacılar için ise bilmem bir şey söylemeye gerek var mı? Her Başbakan’ın, her ABD ziyaretinde çantadaki dosyalardan biri mutlaka Cargill’di. Yasalar değiştirildi, olmadı, yeni yasalar yapıldı. Yine olmadı, şimdi imar planları değişiyor.

Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız