Çırpındıkça batıyorlar
Pazartesi, 16 Şubat 2009 16:56
Küresel ekonomik krizin boyutları giderek derinleşiyor. ABD’de geçen ay 500 bin kişinin işsiz kalması, sorunların çözülmek yerine artacağını gösteriyor. Bazı ekonomistler, krizden çıkışın ABD’den başlayacağını savunuyor. Ancak son gelişmeler, bu ülkeden gelen olumsuz verilerin olumluya dönüşmemesi halinde çıkışa geçilemeyeceği tezini doğruluyor.

787 MİLYAR DOLARLIK PAKETE ONAY
Tüm dünyanın gözünün çevrildiği ABD’de, Başkan Barack Obama’nın krizle mücadelede büyük önem verdiği 787 milyar dolarlık dev teşvik planı, Kongre’nin iki kanadında da kabul edildi. Teşvik paketi Kongre’nin alt kanadı Temsilciler Meclisi’nde 183’e karşı 246 oyla kabul edildi. Buradaki oylamada Cumhuriyetçi milletvekillerinin tamamı ve 7 Demokrat milletvekili, yasa aleyhinde oy kullandı. Senato’daki oylamada yasa, 38’e karşı 60 oyla geçti. Bu oylamada yasanın tartışmasız kabulü için 60 oya ihtiyaç vardı. Senato’daki oylamada 3 ılımlı Cumhuriyetçi senatör, Demokratlarla birlikte oy kullandı.

OBAMA’NIN İLK ZAFERİ
Yasanın Kongre’de kabulü, Obama’nın, başkanlık dönemindeki ilk büyük zaferi olarak nitelendiriliyor. Bu zafer, Cumhuriyetçiler ile uzlaşma yoluyla değil, Cumhuriyetçilerin ezici çoğunluğunun engellemesine karşı elde edildi.

PAKETTE NELER VAR?
Teşvik paketi, bazı vergi indirimleriyle 3,5 milyon kişiye istihdam sağlaması umulan ve devletin fonlarıyla gerçekleştirilecek büyük altyapı projelerinden oluşuyor.

AB KRİZ İÇİN TOPLANIYOR
ABD’de bu gelişmeler yaşanırken, Avrupa’da birbiri ardına açıklanan ekonomik paketler, çözüm için yetersiz kalınca, Avrupa Birliği’nde (AB) yeni önlemler için kollar sıvandı.
AB Komisyonu, küresel ekonomik krizi değerlendirmek için bu ay içinde yeni AB zirvesi düzenleneceğini duyurdu. AB Komisyonu Başsözcüsü Johannes Laitenberger, günü Çek dönem başkanlığının görüşü alınarak belirlenecek zirvede, AB devlet ve hükümet başkanlarının küresel krize karşı alınacak önlemleri tartışacaklarını bildirdi. Olağanüstü zirvede Avrupalı otomotiv üreticilerine yapılacak yardımlar, küresel ekonomik düzenin reformunda AB ortak tutumunun belirlenmesi ve küresel krizle birlikte banka zararlarının en büyük nedeni haline gelen ve ‘zehirli aktifler’ olarak adlandırılan yüksek riskli yapısal ürün portföylerinin eritilmesi konularının ele alınması bekleniyor. Çek Cumhuriyeti’nin başkanlık edeceği ilk olağan AB zirvesi ise 19-20 Mart’ta toplanacak.
YENİ KURBAN HANGİ ÜLKE
Bu arada 2007’de dünyanın en zengin ülkelerinden biri olan İzlanda’nın krize yenik düşmesinin ardından ABD’de yayımlanan Foreign Policy adlı dergide, krizin olası kurbanlarının hangi ülkeler olabileceği tahminine yer verildi. David Kennar’ın kaleme aldığı yazıdaki beş aday ülkenin dördünün Avrupalı oluşu, krizin iyiden iyiye Avrupa’ya yayıldığının bir belirtisi olarak görülüyor. Makalesinde ekonomik yapılarının yanı sıra politik yapıları da değerlendiren Kennar’a göre, krizin yeni kurbanı olmaya aday beş ülke; İngiltere, Letonya, Yunanistan, Ukrayna ve Nikaragua olarak sıralanıyor.

 

İNGİLTERE

Bankacılar özür diledi

İngiltere Avam Kamarası’nın Hazine Komisyonu üyelerinin bankaların neden güç duruma düştüğü ve devletin kurtarma operasyonuna hedef olduğu yolundaki sorularını yanıtlayan Royal Bank of Scotland (RBS) ve HBOS’un yöneticileri, ‘başarısız uygulamalarından dolayı üzgün olduklarını’ bildirdiler. Komisyon oturumunda, bankacıların ayrıca, sektörü krize sokan ve bankaları kurtarılma noktasına getiren nedenler üzerinde görüşlerini anlattıkları da belirtildi.

ALMANYA

Ekonomi Bakanı istifa etti

Almanya Ekonomi Bakanı Michael Glos, Başbakan Angela Merkel’e, istifa mektubunu resmen sundu. Glos’un üyesi olduğu Hristiyan Sosyal Birlik Partisi’nin (CSU) Genel Başkanı ve Bavyera Eyaleti Başbakanı Horst Seehofer, Glos’un yerine CSU Genel Sekreteri Karl-Theodor zu Guttenberg’i önereceğini açıkladı. 

Almanya’nın ihracatı
yüzde 7,7 geriledi
Ekonomik kriz, Almanya’nın dış ticaretini büyük ölçüde olumsuz yönde etkiledi. Wiesbaden kentindeki Federal İstatistik Dairesi tarafından yapılan açıklamada, dünyada ihracat şampiyonu olarak bilinen Almanya’nın ihracatının Aralık 2008’de, 2007’nin aynı ayına göre yüzde 7,7 gerileyerek 67,4 milyar avro olarak gerçekleştiği bildirildi.

MACARİSTAN

Sanayi çöktü

Küresel ekonomik kriz, Macaristan’ın sanayi üretiminin çökmesine neden oldu. Macar yetkililer, geçtiğimiz yıl Aralık ayında ülke sanayi üretiminin yüzde 23,3 düşüş yaşadığını, bu rakamın 1990 yılında yıkılan komünist rejimin hemen ardından sadece bir kez yaşandığını bildirdiler. Macaristan’ın özellikle otomotiv sanayinin, geçtiğimiz aralık ayında çöküş yaşadığı, 2009 Ocak ve Şubat aylarının da kötü geçeceğinin öngörüldüğü açıklandı. Macaristan’da üretim yapan dünya devleri Siemens, Bosch, Nokia, General Electric, Samsung, Electrolux gibi firmaların önemli ölçüde işçi çıkararak üretimlerini düşürdükleri, bu firmaların ihracatlarının önemli ölçüde gerilediği bildirilirken, iç piyasadaki taleplerin de düştüğü açıklandı.
MALEV İflasın eşiğinde
Macar Hava Yolları (MALEV) ekonomik kriz nedeniyle çalışanlarının ücretlerini bile ödeyemez duruma geldi. Özelleştirmeyle, 2007’de Rus işadamı Boris Abramoviç tarafından satın alınan hava yolu şirketi, 2007 yılında 90 milyon dolar, geçen yıl ise 100 milyon dolar zarar etmişti. Kasasının tamamen boş olması nedeniyle uçakların tamirini yaptıramayan, borçları yüzünden sadece peşin paraya yakıt alabilen MALEV’in, çalışanlarının aylıklarını da ödeyemez hale gelmesi bardağı taşırdı. Şirketin çalışanların geçen ayki ücretlerini veremeyecek duruma gelmesi üzerine sendikacılar, hükümetin MALEV’i Ruslardan geri almasını istedi. MALEV yönetimi, çalışanlara olan borçlarını iki taksitte vermeyi önerirken, Havayolları Sendikası Başkanı Attila Csorba, yaşananlar karşısında çok üzgün olduklarını, MALEV’in tarihinde böyle bir şeyin yaşanmadığını söyledi.

RUSYA

Büyüme hızı 5,6’da kaldı

Rusya’da 2008 yılı enflasyonu yüzde 13,3 olurken, büyüme hızının yüzde 5,6’da kaldığı bildirildi. Rusya’da ekonomik krizden en fazla yüzde 21,5’lik düşüşle kimya sanayi etkilenirken, bu sektörü yüzde 16,4 düşüşle ağaç ve yüzde 16,2’lik düşüşle tekstil sektörü izledi. Rus yetkililer bu yıl ekonomide yüzde 2 oranında küçülme beklerken, bağımsız uzmanlar küçülmenin yüzde 3,5 oranında olacağını savunuyor.

En büyük acentası satışta
İflasın eşiğine geldiği belirtilen Rusya’nın en büyük turizm acentaları ağına sahip şirketlerden biri olan ‘Kuda.ru’nun satışa çıkarıldığı bildirildi. ‘Trastkom’ adlı yatırım şirketinin ‘Kuda.ru’ şirketinin yüzde 51’lik hissesini satın almaya hazırlanıyor.

UKRAYNA

Ukrayna kredi arıyor

Ukrayna Başbakanı Yulya Timoşenko’nun Rusya ile gizli görüşmeler yürüterek, 5 milyar dolarlık kredi talebinde bulunduğu yolundaki haberlere Rus basınında geniş yer verildi. Görüşmelerde, Ukrayna’da SSCB’ye ait bulunan emlakların sahiplik konusunun ele alındığı ve Ukrayna’nın SSCB’ye ait emlakların hak sahipliğinden vazgeçmesinin istendiği vurgulandı. Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Rusya, SSCB’ye ait emlaklar üzerinde hak iddia etmemesi karşılığında Moskova’nın da SSCB döneminde bu ülkelere verilen kredileri talep etmeyeceğini belirtmiş ve söz konusu anlaşma, Ukrayna dışında tüm eski Sovyet cumhuriyetleri tarafından imza altına alınmıştı. Ukrayna, SSCB’nin emlaklarının yüzde 16,37’sini talep ederek söz konusu anlaşmayı imzalamamıştı. Rusya Başbakanı Vladimir Putin, görüşmelerden sonra yaptığı açıklamada, mevcut ekonomik koşullarda Ukrayna’ya yardım konusunda ellerinden gelen her şeyi yapmaya hazır olduklarını vurguladı.

İSVİÇRE

UBS zararda

İsviçre’nin UBS bankası, yılın dördüncü çeyreğinde zarar etti. Bankanın dördüncü çeyrek zararı, 7,5 milyar dolar oldu. Ekonomistlerin zarar tahmini ise 6 milyar dolar düzeyinde bulunuyordu. UBS bu arada, 2 bin kişiyi daha işten çıkaracağını açıkladı.

ÇİN

Ocak ayı

enflasyonu yüzde 1

Çin’de ocak ayı enflasyonu yüzde 1 olarak açıklandı. Ulusal İstatistik Bürosunun verilerine göre, geçen ay tüketici fiyatları bir önceki yılın aynı dönemine oranla yüzde 1 artış gösterdi. Çin’de geçtiğimiz yıl aralık ayında tüketici fiyatları yüzde 1,2 olmuştu. Buna karşılık ocak ayında bazı ürünlerin fiyatlarındaki yükseliş devam etti.
Gıda fiyatları yüzde 4,2, taze sebzeler yüzde 19,6 ve yemeklik yağ fiyatları ise yüzde 13,9 oranında arttı. Sadece 6 ay öncesine kadar Pekin hükümeti bazı gıda fiyatlarındaki artış nedeniyle enflasyonla savaşmayı birinci önceliği olarak görüyordu. Ancak 2008 yılının sonlarına doğru bu öncelik küresel ekonomik krizden etkilenen Çin’in yavaşlayan ekonomisini canlandırmak olarak belirlendi. Enflasyonun düşmesi, hükümete 586 milyar dolarlık teşvik paketini uygulamada ve faiz oranlarını düşürmede kolaylık sağlayacak.

SİNGAPUR

Devlet yatırım şirketi zararda

Beş milyona yaklaşan nüfusuyla Asya ekonomisinin önemli merkezlerinden Singapur’da devlet yatırım şirketi Temasek, yatırım sektörünün bozulması nedeniyle geçen yıl 31 Mart-30 Kasım dönemini kapsayan 8 aylık dönemde 39 milyar dolar kaybetti. Şirketin Sözcüsü de açıklanan rakamları doğruladı.
Geçen hafta Temasek Üst Yöneticisi (CEO) Ho Ching’in istifa ettiği ve yerine eski BHP Billiton Üst Yöneticisi Charles Goodyear getirildiği açıklanmıştı. Temasek Holding’in 31 Martta 185 milyar Singapur doları olan portföy yatırımları 30 Kasım itibariyle 127 milyar Singapur dolarına (85 milyar dolar) geriledi.