Bir yasa; yönetmelik çıkıyor, ardından ‘vay efendim nasıl olur’lar başlayınca ek maddelerle yamalı bohçaya dönüyor. Tek nedeni kimsenin kimseyi işin en başında iyi dinlememesi… Kamu yararı gözetilerek yapıldığı söylenen her çalışmada böyle oluyor, kamu yararlanamıyor. Son örneği de Sanayi Bakanlığı’nın çıkardığı Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği…
Aylardır tartışılıyor, ambalaj atıklarını bedel karşılığında devretmenin türlü yolları aranıyor, Çevre ve Orman Bakanlığı’nın 26562 sayılı Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ile 27046 sayılı Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik didik didik ediliyor. Bir çözüm üretilinceye kadar yasa ve yönetmeliklerdeki boşlukların nasıl değerlendirilebileceği araştırılıyor.
Sanayici, belediyelerin belirlediği lisanslı firmalara değil de paşa gönlü hangi firmayı uygun görürse ona ‘satmak’ istiyor ambalaj atıklarını. Belediyeler ve atık toplayıcıları da diyor ki, zaten sen bu ürünü satarken o ambalajın maliyetini nihai tüketiciye yansıtıyorsun, daha ne parası istiyorsun, bırak da sunduğumuz hizmetin karşılığında biz de para kazanalım.
Bir kavgadır giderken, siyasi bağlantılar, çabalar sonucu Çevre Bakanlığı’nda kurulan 5 komisyon bir ayı aşkın süredir sessiz ve derinden teknik çalışma yürütüyor. Bu çalışmalar sürerken, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’ni çıkardı. 22 Ağustos 2009 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle OSBÜK’ün girişimleri sonucu, ambalaj atıkları ile ilgili bir düzenleme de getiriliyor.
Tabii yönetmelik değişikliği hafta sonu yayınlandığı için sanayicinin durumun farkına varması hafta ortasını buldu ve işte o andan itibaren de herkes birbirine ‘ne olacak şimdi?’ diye sormaya başladı.
Yönetmeliğin 123. maddesinde ambalaj atıklarını toplamak ve değerlendirmekle görevlendirilen OSB yönetimleri, aslında hiç de istemediği halde, sanayicinin talep ettiği bedelli satış konusunda bir anda kendisini taraf olarak buldu. Bu koşullarda yönetmelik çözüm getirmiş gibi görünse de işleri biraz daha karıştırdı.
Şimdi ortada yanıtlanması gereken birkaç soru duruyor. Bu yönetmeliği hazırlarken, OSBÜK ve bağlı OSB’lerin görüşlerini soran Sanayi Bakanlığı’nın bu görüşlerin uzağında bir yönetmelik çıkarmasının ve sonra da inceleyip itiraz noktalarını bize bildirin, demesinin mantığı nedir?
Tam da pişmiş aşa su katmak olarak özetlenebilecek bu durumun zaman kaybından ve az önce de söylediğim gibi yasa ve yönetmelikleri yaz-boz tahtasına çevirmekten başka ne anlamı vardır? Niye baştan iş sıkı tutulmaz da sonradan akıl başa gelir, ‘değişikliğin değişikliğinin değişikliği’ diye başlıklar taşıyan yasalar, yönetmelikler çıkarılır.
Yönetmelikteki ilgili madde; ambalaj atıkları sorununa çözüm aranırken sanayiciye ‘sonuna kadar arkanızdayız’ diyen, ancak bu hayli sorunlu işte fiilen çalışmak istemeyen OSBÜK ve OSB yönetimlerini sanayici ile karşı karşıya getirmekten başka ne işe yarayacak?
Sanayiciyi, Çevre Bakanlığı’nın teknik komisyonlarında çalışmaları süren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nde yapılacak değişiklik konusunda umutlandıran bu gelişme, söz konusu çalışmalarda ne kadar etkili olacak?
En önemli soru ise hangi bakanlığın çıkardığı yönetmeliğin diğerinin üstünde olduğu? Bölge yönetimleri, Sanayi Bakanlığı’nın yönetmeliği ile belediyelerin artık OSB’lere giremeyeceğini düşünüyor, ancak belediyelerin ambalaj atıkları ile ilgili birimleri ise Çevre Kanunu ve bağlı yönetmeliklerin OSB Yasası’nın üstünde olduğunu söylüyor.
Ortada ‘benim yönetmeliğim senin yönetmeliğini döver’ kıvamında bir durum görünse de Sanayi Bakanlığı’nın 27327 sayılı OSB Uygulama Yönetmeliği’nin 123. maddesinin beşinci bendinde “OSB bu atıkları çevre mevzuatına uygun olarak toplar, depolar, nakleder ve değerlendirir” diyor. Dolayısıyla Çevre Bakanlığı’ndaki teknik çalışmalar tamamlanıp ilgili değişiklik yapılıncaya kadar -ki bunun bir hayli zaman alması bekleniyor- çevre mevzuatı ne diyorsa o olacak.
Bu da, bu kez sanayici değil OSB yönetimlerinin belediyeler ve lisanslı atık toplama şirketleri ile bir gerilimin içine gireceğini gösteriyor.

Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız