| Mükellef artık yalnız değil |
| Pazartesi, 02 Kasım 2009 14:23 | |||
 Devletin birincil gelir kaynağı vergiler, gönülsüz bir ödeme biçimi olduğu için kutsallaştırılıp; vatan borcu, namus borcu addedilerek, özendirilmeye çalışılmıştır hep. Aslında bu gönülsüzlüğün temelinde çoğu kez, caydırıcı düzeydeki ağırlığı ve adil olmayışı vardır. Dürüst mükellefi de dürüst olmayanlarla aynı kefeye koyan, potansiyel vergi kaçakçısı gibi gören yaklaşımlar, vergi sözcüğünü hayli sevimsiz hale getirmiştir. Oysa devlet ile mükellef arasındaki vergi ilişkisinde velinimet olan mükelleftir. Çünkü parayı ödeyen mükelleftir. Bunu geç algılayan devlet, ancak 2005 yılına gelindiğinde Gelir İdaresi’ni yeniden yapılandırarak mükellef odaklı yaklaşıma yönelebildi. İdare değişime kapı araladı, fakat mükellef o güne kadar itilip kakıldığı, hakkını aramaktan korktuğu için, ancak vergi dairesine yolu düşüp de sorunu çözüldüğünde, değişen yapının farkına varabildi. Bireylerin yükselen bilinç düzeyi toplumsal refahı da beraberinde getiriyor. Yüksek bilinç neden ve nasıl sorularını soruyor, tartışıyor, yanıtları akılcı ve mantıklı bulmazsa alternatiflerini üretiyor. Tüketimde toplum bunu yavaş yavaş edindi. 1995’te çıkarılan meşhur 4077 sayılı Tüketici Hakları Kanunu, kurulan tüketici derneklerince topluma öyle iyi anlatıldı ki, tüketici hakem heyetleri iletişimdeki sabit ücretler, bankaların çeşitli işlemlerden aldıkları komisyonlar gibi yurt çapında emsal oluşturan önemli konuların sonuçlandırılmasında etkili oldu. Şimdi, benzeri bir bilinçlenme dönemi vergi konusunda başlıyor. Gelişmiş ülkelerin 20 yıl önce çıktığı yola Türkiye ilk adımı Bursa’dan attı ve Mükellef Hakları Platformu kuruldu. Ana görevi adil ve sosyal devlet ilkesini gözeten vergi sistemi, kayıtlı ekonomi, mükellefin daha iyi hizmet almasını sağlama konularında devlete yön göstermek olan platform, aynı zamanda vergi toplama ve harcama süreçlerini izleyerek kamuoyunu bilinçlendirecek. Platformun önerileri arasında, farklı kanunlarda dağınık halde yer alan mükellef haklarının Vergi Usul Kanunu’nda ayrı bir bölüm olarak düzenlenmesi, mükellef haklarının korunması için Avrupa’daki ombudsmanlık ya da ABD’deki Mükellefin Avukatı İdaresi gibi kurumlar oluşturulması yer alıyor. Bir önerileri de mükellefin hangi haklara sahip olduğunu ayrıntılı halde ortaya koyan mükellef hakları bildirgesinin hazırlanması. Bunlar oldukça önemli ve ciddiye alınması gereken öneriler. Çünkü, iletişime dayalı devlet-mükellef ilişkisi ile vergiyi kabus olmaktan çıkarmayı öngörüyor. Uludağ Üniversitesi, Bursa Serbest Muhasebeciler ve Mali Müşavirler Odası, Bursa Sanayicileri ve İşadamları Derneği ile Makine Mühendisleri Odası’nın girişimleri ile kurulan organizasyona; mali müşavirinden sanayici derneklerine, esnafından akademisyenine, meslek örgütlerine şimdilik 21 kuruluş katılıyor. Başkanlığına gazetemizin yazarlarından UÜ. Maliye Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Adnan Gerçek’in seçildiği, Bursa’dan başlayan bu yapılanmanın Türkiye genelinde yaygınlaştırılması da hedefler arasında. Platform mümkün olduğunca toplumla iç içe çalışma yürütmekten yana. Hatta işleyiş şeklinin tüketici dernekleri gibi olacağı belirtiliyor. Ancak, bunu konuşmak için çok erken olsa da bir noktaya dikkat çekmekte yarar var. Tüketici dernekleri toplumun bilinçlenmesi konusunda gerçekten önemli çalışmalar yaptı. Ancak zaman içinde kişisel çatışmalar dernek çıkarlarının önüne geçti ve örneğin Bursa’da iki ayrı yapıya bölündü. Mükellef Hakları Platformu da ileride daha kalabalık hale geldiğinde aynı şeyler yaşanır mı bilinmez. Fakat, gün gelir de Hakiki, En Hakiki, Öz ön adları ile bir mayoz bölünme yaşanırsa, hem platformun birlik olma hedefi baltalanır, hem de ciddiyetini yitirerek, vergi konulurken mükellefin söz sahibi olabilmesinin önü kapanır. Böyle olmayacağını umalım… Çünkü Mükellef Hakları Platformu, gerçekten desteklenmesi gereken bir organizasyon… Her birey birer vergi mükellefi olduğuna göre, fikirlerini platform ile paylaşarak ilgili kurumlara ulaşmasını sağlamalı ve haklarını bilinçlice savunmalı. Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız
|