Başbakan Erdoğan tarafından 4 Haziran 2009 tarihinde açıklanan yeni yatırım ve istihdam paketinin ardından beklenen detaylar geçen hafta geldi. Paketin uygulanmasına yönelik Bakanlar Kurulu Kararı 16 Temmuz 2009 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi.
Söz konusu karara ilişkin bir yazı kaleme almaya karar verdiğimde, doğrusunu isterseniz yalnızca sanayiyi yazacağımı sanıyordum. Ancak kararın detaylarını incelerken, yazacaklarımın başka olacağını anladım (yine de ana temaya sadık kalmaya çalışacağım).
Her zaman savunurum; bir insanın söyledikleri kadar söylemedikleri de önemlidir, hatta söylemedikleri çoğu zaman daha önemlidir. İşte yeni teşvik sistemi de böylesi ayrıntılar içeriyor. İllere ve bölgelere göre belirlenen listelerde Bursa’da desteklenecek yatırımların kapsamının da genişlediği kararda, en ilgimi çeken bölüm, teşvik edilmeyecek yatırımlar başlığı altındakiler oldu.
Algıda seçicilik olsa gerek, alt alta sıralanmış maddelere hızlıca bakarken, ilk olarak gazete yatırımları konusu gözüme çarptı. Kararın EK-4 başlıklı teşvik edilmeyecek yatırımlar bölümünün hizmetler sektörü fıkrasının dördüncü maddesinde deniyor ki; ‘ulusal çapta yayın yapan günlük gazete basım hizmetleri, televizyon ve radyo yayıncılığı dışındaki basın ve yayın yatırımları’.
Bu şu demek; küçük Babıali Bursa’da 31 Aralık 2010 tarihine kadar gazete kurmayı ve bunu yaparken de devletten teşvik almayı düşünenler varsa, bu düşüncelerini gerçekleştiremeyecekler. Yerel gazetelerin sayısının 10’u geçtiği Bursa’da hala gazete kurmayı düşünen yeni medya patronları varsa, yalnızca kendi cüzdanlarına güvenmek zorunda olacaklar.
Diğer yandan sanayinin gelişimine paralel olarak hızla ilerleyen hazır yemek sanayine de fren geliyor. Bursa’da daha önce açıklanan pakette gıda kapsam dışı görünüyordu. Yeni karara göre asgari yatırım tutarı 2 milyon lira olan gıda ürünleri ve içecek imalatı desteklenecek ancak hazır yemek sanayi bundan yararlanamayacak. Böylece piyasada bundan sonra büyük ölçekte yeni bir yemek şirketi göreme ihtimalimiz azalıyor. Karoserinin anavatanı Bursa için bir kötü nokta da, motorlu kara taşıtı ve buna bağlı yan sanayinin desteklenmesine karşın, yolcu ve yük taşımacılığına yönelik otobüs, çekici ve treyler yatırımlarının kapsam dışı tutulması.
Burada sevindirici olan, Bursa’da yapılacak asgari yatırım tutarı 5 milyon liraya kadar olan lokomotif ve vagon üretimine teşvik verilmesi. Böylece, son dönemde özellikle BursaRay’ı üniversiteye kadar uzatacak C etabıyla gündeme gelen; “vagonlar Bursa’da üretilsin” fikrine uygun sessiz sedasız hazırlıklar(!) boşa gitmeyecek.
Bir önemli nokta da DİPNOTLAR başlıklı bölümün birinci maddesinde yer alıyor. Bu maddeye göre Sanayi Bakanlığı’nın İhtisas Organize Sanayi Bölgesi kurulmasına izin verdiği yatırım konuları, ilgili bölgede seçilmiş sektörler arasında yer almasa bile, destek alabilecek.
Demek ki, Bursa’da destek kapsamında olmayan ama Bakanlığın belirlediği sektörde yatırım yapacak sanayicinin öncelikle aynı işi yapacak yatırımcıları bulması ve sanayi bölgesi kurmaya ikna etmesi gerekiyor. Tarım alanlarının sanayiye kurban edilmesinin önüne geçecek bu karar aynı zamanda, yeni tekstil yatırımı yapmak ama doğuya gitmek istemeyenler için bir alternatif olabilir. Ama Bursa tekstilcisinin yakındığı konu bu değil, mevcut yatırımların teşvik edilmesiyle ilgili… Bakanlar Kurulu kararına göre, daha önce pakette yer almayan otelcilik ve beyaz eşya da Bursa’da teşvikli sektörler arasına girdi. Gerçi Eskişehirli sanayici, bu konuda kendilerinin yaptığı lobi sayesinde başarı sağlandığını söylüyor (Eskişehir ve Bilecik de Bursa ile aynı grupta yer alıyor) ama sanırım, kentimizde son dönemde gözde hale gelen turizm sektörüne yönelen sanayicinin de bunda katkısı bulunuyor.
Bu teşviklerle Vestel Bursa’da yeni bir fabrika kurar mı bilemem ama MESS’in Yenişehir’de kurmayı planladığı Entegre Geri Kazanım tesisi için kapılar açılıyor. Kararda yatırım tutarına ilişkin detay bilgi bulunmamakla birlikte, yöre halkı ve akademik odalardan gelen tepkiler aşılırsa, MESS’in bu tesisi teşvikle kurması işten bile değil.

Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız