| Doğalgaz düğümü nasıl çözülecek? |
| Pazartesi, 28 Eylül 2009 11:50 | |||
 Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi (BOTAŞ), 1 Eylül tarihli duyurusu ile yılda 15 milyon metreküpten fazla doğalgaz tüketen serbest tüketicilere (organize sanayi bölgeleri, doğalgazdan elektrik üreten şirketler vb.) 2010 yılından itibaren avantajlı fiyattan gaz satacağını açıkladı. Görüşmelerde anlaşıldı ki, iskonto oranı tüketim miktarı ve sözleşme süresine göre yüzde 7-12 aralığında olacak. BOTAŞ, bunun için sözleşmelerin eylül ayı içerisinde yapılması gerektiğini de duyurusunda belirtti. Öbür taraftan, BOTAŞ’ın indirim oranını yılbaşından itibaren sıfıra indirmesiyle başta OSB’ler, Enerco, Bosphorus, Shell, Avrasyagaz, Egegaz gibi gaz ithalatı yapan şirketlerle yüzde 1-3 indirim alarak sözleşmeler yapmışlardı. BOTAŞ’ın iskonto kozunu masaya sürmesi tek müşterisi serbest tüketiciler olan bu firmaları da kızdırdı. Ancak, sürenin sonuna gelinirken BOTAŞ kimseyle sözleşme yapmış değil. Bayram sonrası gerek OSB temsilcileri gerekse gaz ithalatçısı firmaların temsilcileri ile yoğun bir görüşme trafiği yaşandı. BOTAŞ’tan indirim oranlarının ve süresinin ne olacağı gibi konuları netleştirecek sözleşme örnekleri çıkmadı. BOTAŞ’ın yorumu; “Sözleşmeler hazır ancak genel müdür görüp onaylamadan açıklayamayız” şeklinde. NEDEN BÖYLE OLDU, ŞİMDİ NE OLACAK? Konuşulan birkaç unsur var. Bunlardan ilki, Enerji Bakanı’nın son gelişme üzerine BOTAŞ’a öfke kustuğu yönünde. Yani Bakan Taner Yıldız, BOTAŞ’ın son hamlesini tasvip etmemiş. Hatta bunun faturasını bazı üst düzey yöneticelere çıkartabileceği bile söyleniyor. İkincisi, Doğalgaz İthalatçıları ve İhracatçıları Derneği (DİVİD) BOTAŞ’ın son hamlesini rekabete aykırı buluyor ve büyük bir baskı yapıyor. Cuma günü Ankara’da Enerji Bakanlığı ve BOTAŞ’ın üst düzey yetkilileri ile gizli bir toplantı yapıldı. Bu baskılardan dolayı BOTAŞ, sözleşmeleri tüketicilerin masasına koymuyor, deniliyor. BOTAŞ’ın daha önce belirttiği gibi 4 yıl süreli sözleşme yapmayacağı da konuşuluyor. Bir yıllık sözleşmeler yapacak. Zaten DİVİD Başkanı ve Enercogaz CEO’su M.Fatih Baltacı, BOTAŞ’ın Doğalgaz Piyasası Kanununa aykırı davrandığını belirterek, “1 yıldan uzun vadeli ve yıkıcı fiyat indirimi içeren sözleşmeler yapması engellenmeli” diyor. Bir başka sonuç; indirim oranı söylendiği gibi yüzde 7-12 aralığında olmayacak. Daha düşük olacak. Ancak doğalgaz sözleşmelerinin yapılması için de vakit kalmadı. EPDK’nın hazırladığı Şebeke İşleyiş Düzenlemelerine göre herkes, yeni gaz yılından 90 gün önce taşıyacağı gaz miktarını iletimciye (BOTAŞ) bildirmek zorunda. Bu süre 1 Ekim’de doluyor. Onun için doğalgazda bu düğüm bugün-yarın çözülmek zorunda. Ya BOTAŞ’la sözleşme yapacaklar ya da mevcut özel şirketlerle... BOTAŞ bazı tüketicilere “1 Ekim süresini uzatabiliriz” diyor. Ancak BOTAŞ’ın salı günü çağrıda bulunup çarşamba günü yani son gün sözleşme imzalarını isteyebileceği de güçlü bir olasılık. Tabii başta OSB’ler BOTAŞ’ın sözleşmelerinde sürpriz olup olmayacağını bilmiyor. Bir iskonto alırken neleri kaybedeceğini görmüş değiller. BOTAŞ’ın 2009 yılı başında gönderdiği sözleşmelerde devir maddesi gibi ağır şartlar vardı, örneğin. Buna göre BOTAŞ, tek taraflı olarak abonesini üçüncü bir kuruma devredebiliyordu. OSB’ler bunu kabul etmemişlerdi. BOTAŞ’A GÜVEN AZALIR Bütün bunların neticesinde şu yorumu yapmak mümkün; milyarlarca liralık bir piyasada bu kadar belirsizliğin olması, son dakikaya işlerin kalması düşündürücü. Bir başka düşündürücü husus da BOTAŞ gibi doğalgaz konusundaki tek patronun son 2 yılda çok zik zak yapması. İki yıl içinde OSB’lere indirimi yüzde 3’ten 1’e, sonra bu yılbaşında sıfıra çekti. Şimdi de yüzde 7-12, diyor. Böylesi önemli bir kurumun 8 ay önce sıfır olan iskontoyu 8 ay sonra bu kadar artırması sağlık işareti olabilir mi? BOTAŞ, bu uygulamaları veya kararları ile güvenirliğini yitiriyor. Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız
|