| Çalışana ‘çalışmama’ hakkı |
| Pazartesi, 19 Temmuz 2010 14:10 | |||
 Taslakla, iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının sürekli olarak iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülükleri düzenleniyor. Getirilen düzenlemeler, kamu ve özel sektöre ait bütün işler ve iş yerlerinde, bu iş yerlerinin işverenleri ile işveren vekilleri, çırak ve stajyerler de dahil olmak üzere tüm çalışanlara faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanacak.Taslağa göre, işveren, çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamak için mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dahil gerekli her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun sürekli iyileştirilmesi amacına yönelik çalışmalar yapmakla ve iş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izlemek ve denetlemekle yükümlü olacak. İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyeti çalışanlara yansıtılamayacak. TEHLİKE SINIFLARI İşveren, mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak iş sağlığı ve güvenliği hizmetini sunmak için çok tehlikeli sınıfta yer alan iş yerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan iş yerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan iş yerinde en az (C) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı ile bütün tehlike sınıflarında yer alan iş yerlerinde iş yeri hekimi görevlendirecek. Bünyesinde bu vasıflara sahip personel bulunmayan iş yerlerinde, bu hizmetin tamamı veya bir kısmı ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alınarak yerine getirilebilecek. Bu şekilde hizmet alınması işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak. İş yeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının çalışma süresi, iş yerinde çalışan sayısı ve iş yerinin yer aldığı tehlike sınıfı göz önünde bulundurularak tespit edilecek. Bu süreler çalışan başına ayda, çok tehlikeli sınıfta yer alan iş yerleri için en az 20 dakika, tehlikeli sınıfta yer alan iş yerleri için en az 15 dakika, az tehlikeli sınıfta yer alan iş yerleri için en az 10 dakika olacak şekilde hesaplanacak. Çalışma sürelerinin iş yeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tam süreli görevlendirilmesini gerektirdiği durumlarda, işveren, iş yeri sağlık ve güvenlik birimi kuracak. UZMANLARA ‘MESLEKİ BAĞIMSIZLIK’ ZIRHI İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere görevlendirilen iş yeri hekimi ve iş güvenliği uzmanlarının görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle hak ve yetkileri kısıtlanamayacak. Görev ve yetkilerini mesleki bağımsızlık içerisinde yürütecek olan bu kişiler, mevzuata uygun olan tedbir ve tavsiyelerini işveren veya işveren vekiline yazılı olarak beyan etmekle, beyan edilen hususların işveren tarafından yerine getirilmemesi halinde ise bu hususu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bildirmekle yükümlü olacak. RİSK DEĞERLENDİRMELERİ YAPILACAK İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapacak veya yaptıracak. Risk değerlendirmesiyle, alınacak güvenlik tedbirlerine ve kullanılması gereken koruyucu ekipmana karar verilecek. Bu karar doğrultusunda alınan önleyici tedbirler ile seçilen çalışma şekillerinin ve üretim yöntemlerinin, çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyinin yükseltmesi ve iş yerinin idari yapılanmasının her kademede uygulanabilir olması sağlanacak. ÇALIŞMAKTAN KAÇINMA HAKKI Çalışanlar, ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalmaları halinde işverene veya işveren vekiline başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilecek. İşveren veya işveren vekili durumu derhal inceleyerek karar verecek. Karar, çalışana ve varsa iş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcisine yazılı olarak bildirilecek. İşveren veya işveren vekili, çalışanın talebi yönünde karar vermesi halinde çalışan, gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbiri alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir. Çalışanlar, ciddi ve yakın tehlikenin önlenemez olduğu durumlarda iş yerini veya tehlikeli bölgeyi terk edebilecek. Çalışanların bu davranışları nedeniyle hakları kısıtlanamayacak. İş sözleşmesiyle çalışanlar, talep etmelerine rağmen gerekli tedbirlerin alınmadığı durumlarda iş sözleşmelerini feshedebilecek. ÇALIŞAN DA SÖZ SAHİBİ OLACAK İşveren, sağlık ve güvenlikle ilgili çalışmalara katılma, çalışmaları izleme, tedbir alınmasını isteme, tekliflerde bulunma ve benzeri konularda çalışanları temsil etmeye yetkili, bir veya daha fazla çalışanın, ‘iş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcisi’ olarak görev yapmasını sağlayacak. 2-50 arasında çalışanı bulunan iş yerlerinde 1 temsilci, 51-100 arasında çalışanı bulunan iş yerlerinde 2 temsilci, 101-250 arasında çalışanı bulunan iş yerlerinde 3 temsilci, 251-500 arasında çalışanı bulunan iş yerlerinde 4 temsilci, 501-1000 arasında çalışanı bulunan iş yerlerinde 5 temsilci, 1001 ve üzeri çalışanı bulunan iş yerlerinde 6 temsilci seçilecek. Birden fazla temsilcinin bulunması durumunda bu temsilcilerden biri baş temsilci olarak seçilecek. CEZALAR Düzenlemelere aykırı davranan işverenlere 100 lira ile 8 bin lira arasında değişen miktarlarda idari para cezası verilecek. İdari para cezaları az tehlikeli iş yerlerinin tamamında işveren veya işveren vekili için aynen, tehlikeli olarak sınıflandırılan iş yerlerinden 10 ve daha az çalışanı bulunan işveren veya işveren vekili için yüzde 50 oranında, çok tehlikeli sınıfta yer alan iş yerleri ile tehlikeli olarak sınıflandırılan iş yerlerinden 10’dan fazla çalışanı bulunan iş yerlerinin işveren veya işveren vekili için bir misli arttırılarak uygulanacak.
|