Bir yılda 5 bin iş kazası
Pazartesi, 18 Ocak 2010 17:14

Bursa’da 2009’da yaşanan yaklaşık 5 bin iş kazasından 500’ünde ölüm ve uzuv kaybı yaşandı. 500 kazadan 100’ünde ölüm meydana geldi. Ölümlü kazalar daha çok inşaat, uzuv kayıplı kazalar ise ağırlıklı metal sektöründe yaşanıyor.


Sanayi kenti Bursa, işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda, özellikle son yıllarda artan bilinçlenme ile önemli aşama kaydetse de iş kazaları sıfırlanamadı. İhracat odaklı çalışan büyük işletmeler, ortaklarına ve müşterilerine verdikleri taahhütler kapsamında, işçi sağlığı ve iş güvenliği konularındaki yükümlülüklerini yerine getirirken, iş kazaları ağırlıklı olarak inşaat ve metal sektörlerinde faaliyet gösteren küçük ve orta boy işletmelerde ortaya çıkıyor.  Tekstil sektöründe ise uzuv kayıplı iş kazaları yaşanıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bursa İş Teftiş Grup Başkanlığı verilerine göre, Mustafakemalpaşa’da 19 işçinin ölümüyle sonuçlanan maden kazasının dışında Bursa’da 2009’da toplam beş bin iş kazası meydana geldi. Bu kazaların 500’ünde uzuv kayıpları yaşandı, 100 kaza ise ölümle sonuçlandı.

İNŞAATTA İSKELE DENETİMLERİ GELİYOR
Bursa’da iş güvenliği konusunda çok fazla şikayet yapılmazken, şikayetlerin önemli bölümünü iş kazaları oluşturuyor. Yetkililer, iş kazalarının en çok yaşandığı inşaat sektöründe kazaların barınma, beslenme, ulaşım sorunları ile günde 8 saatten fazla çalışmaya bağlı dikkatsizlik, kişisel koruyucu malzemelerin kullanılmaması, enerji hatları ile ilgili yeterli önlemin alınmaması, malzeme düşmesi gibi nedenlerden kaynaklandığını dile getirdi. Bursa’da en çok, yüksekten düşme ve malzeme düşmesi kazalarının yaşandığını belirten yetkililer, söz konusu kazaların önlenebilmesini sağlamak amacıyla Ankara’da 2009 yılında yeni bir uygulama başlatıldığını açıklayarak, “Ankara’daki projede, inşaatın tamamını denetlemek yerine iş kazasına sebebiyet veren iskele ve boşluklar üzerinde teftişler yapıldı ve düşmeler önemli ölçüde azaltıldı. Aynı proje bu yıl içinde Bursa’da da uygulanarak, iskele denetimleri gerçekleştirilecek” dedi.

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI ZORUNLULUĞU
Yetkililer metal sektöründe orta ve küçük işletmelerde ise siparişi yetiştirme hedefi ile insan sağlığının ikinci plana itildiğinin altını çizdi. İş kazalarının nedenleri konusunda sürdürülen çalışmalara bağlı olarak ihtiyaçlar doğrultusunda 15 Ağustos 2009’da bir yönetmelik çıkarıldığını hatırlatan yetkililer, şunları kaydetti:
“4857 sayılı yasanın 5763 sayılı yasa ile değiştirilmiş 81-82. maddeleri birleştirilerek, 50 ve üzeri çalışanı bulunan işyerlerinde mutlaka bir iş güvenliği bulunması zorunluluğu getirilmişti. 15 Ağustos’ta yürürlüğe giren İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimleri ile Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri Hakkında Yönetmelik ile de yine 50’nin üzerinde işçi çalıştıran işyerinde mutlaka iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi bulundurma yükümlülüğü getirildi. Ama burada bir kolaylık da getirildi. Denildi ki, iş güvenliği uzmanını işyerinde bulundurmak zorunda değilsiniz, dışarıdan da satın alabilirsiniz.”

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARI YETİŞECEK
Yönetmelikle getirilen söz konusu hizmet satın alma uygulaması kapsamında 4 Ocak 2010 itibariyle iş güvenliği eğitimleri verme konusunda Bursa’dan MESS Eğitim Vakfı Bursa, BOSGÜB Bursa Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri Tic. Ltd. Şti., Mavi Akademi İşyeri Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri Eğitim Hiz.Tic.Ltd.Şti. yetki aldı.
BOSGÜB Bursa Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri Tic. Ltd. Şti., Mavi Akademi İşyeri Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri Eğitim Hiz.Tic.Ltd.Şti., O.S.G Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi İş Güvenliği Eği. Risk Analiz Dan. Hiz. Tic. Ltd. Şti. de ortak sağlık güvenlik birimi yetkisi almaya hak kazanan kuruluşlar oldu.
Söz konusu kuruluşların sertifikalı iş güvenliği uzmanı yetiştireceğini belirten yetkililer, bu uzmanların da eğitimlerini tamamlamalarının ardından, işyerlerinde denetim yapacaklarını söyledi.
Edinilen bilgiye göre, 25 Kasım 2009 tarihinde yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Tehlike Sınıfları Listesi Tebliği uyarınca, iş kollarında tehlike sınıfı beşten üçe indirilerek çok tehlikeli (A sınıfı), tehlikeli (B sınıfı) ve az tehlikeli (C sınıfı) şeklinde yeniden düzenlendi. Eğitim alacak uzmanlar bu tehlike sınıflarına göre denetimler gerçekleştirecekler.

GELECEK 10 YILIN ÖNCELİĞİ
Yetkililer, Türkiye’de çalışma hayatında her 10 yılda bir değişimlerin yaşandığına işaret ederek şu görüşleri dile getirdi:
“1980-1990 yılları arasında işletmelerde emisyon izni önemliydi. 1990-2000 yılları arasında çevre konusu ön plana çıktı. 2000-2010 döneminde ise kalite öncelikli hale geldi. 2010 yılına gelindiğinde ise olmazsa olmaz şartlardan biri iş güvenliği oldu.
Özellikle ihracatçı şirketler, Avrupa’nın iş güvenliği uzmanı, danışmanı ve iş güvenliği önlemleri talebiyle sürekli olarak karşılaşıyor. Dolayısıyla Türk şirketlerinin de dünya piyasasında yer alabilmek için bu kuralları uygulaması gerekiyor. Bu sağlandığı takdirde Avrupa’nın Türkiye’den hiçbir üstünlüğü yoktur. Avrupa’daki işyerlerinin tek özelliği kurallara uygun hareket etmeleri ve disiplinli olmalarıdır.”

Müfettiş sayısı yetersiz

Bursa’da tescilli 76 bin 257 işyerinde toplam 576 bin 769 kişi istihdam edilirken 2009’da söz konusu işyerlerinden 2 bin 759’unda işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda yapılan denetimlerle 170 bin sigortalıya ulaşıldı. Yetkililer denetim sayılarından çok ulaşılan işçi sayısının önemli olduğuna işaret ederken, Bursa’da müfettiş sayısının yetersizliği, sendikalar, SGK ve İş Teftiş Grup Başkanlığı yetkililerince de dile getiriliyor. Bursa’da daha önce 51 olan müfettiş sayısı 43’e düştü ancak, müfettiş sayısının normal koşullarda 75 olması gerektiği ifade ediliyor.
Türkiye genelinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı İstanbul, İzmir, Ankara, Adana, Bursa, Erzurum, Samsun, Malatya, Antalya, Zonguldak olmak üzere 10 grup başkanlığı bulunuyor. Müfettiş sayısı açısından Bursa, Ankara, İstanbul, İzmir’in ardından Adana ile birlikte dördüncü sırada yer alıyor.
Toplam 43 müfettişin görev yaptığı Bursa İş Teftiş Grup Başkanlığı’nda iş güvenliği denetimi yapan mühendis kökenli başkan yardımcısı da dahil 20 müfettiş bulunurken, 23 müfettiş de sosyal alacaklar, ferdi alacaklar, sendikalar, toplu sözleşme, grev, lokavt kanunu ve iş kanundan doğan yükümlülükleri içeren sosyal denetim gerçekleştiriyor. Müfettişler Bursa’nın yanı sıra Çanakkale ve Balıkesir’e de hizmet veriyor.
Türkiye genelinde müfettiş başına toplam 34 bin 318 işçi düşerken, bu sayı Bursa’da teknik yönden müfettiş başına 28 bin 838’i buluyor. Müfettiş başına düşen işçi sayısı İzmir’de 8 bin 223, İstanbul’da 82 bin, Adana’da 36 bin, Ankara’da 24 bin düzeyinde. Avrupa’da ise bu sayı 10-4 bin arasında.


< Önceki   Sonraki >