| Yıllık beyanname veren mükelleflerin indirim hakkından yararlanmaları |
| Pazartesi, 08 Mart 2010 16:07 | |||
 Ülkemizde mart ayı vergi ayı olarak bilinir. Gelir vergisi mükellefleri 25 Mart gecesine kadar yıllık gelir vergisi beyannamelerini düzenleyecek ve mali müşavirleri aracılığıyla veya bazıları vergi dairesine giderek vergilerini beyan edeceklerdir. Yıllık beyannamelerin doldurulması sırasında mükelleflere çeşitli indirimlerden yararlanma hakkı tanınmıştır. Vergi kanunlarını yakından bilmeyen birçok mükellef yıl içinde yapmış olduğu birçok harcamanın yıllık beyannameden indirilebileceğini bilmiyor. Bu nedenle mükelleflere indirim hakkı tanınmış durumları ve harcamaları hatırlatmakta yarar var. Mükelleflerin beyan ettiği kazanç üzerinden yapılabilecek indirimler şunlardır: Geçmiş yıl zararları, özel sigorta primleri, Bağ-Kur primleri, bağış ve yardımlar, sakatlık indirimi, eğitim ve sağlık harcamaları ve Ar-Ge harcamaları. Kriz yılı olarak ifade edilen 2009 yılında zarar eden mükellefler, bu zararlarını ileriki yılların kazanç ve iratlarından indirmek üzere gelecek yıllara devredebilirler. Devredilen zararlar, gelecek beş yıl içinde ortaya çıkacak kazançtan indirilir. Mükellefler kendisi, eşi ve küçük çocukları için ödedikleri özel sigorta primleri ile bireysel emeklilik katkı paylarını düşebilirler. Mükellefler beyan ettikleri kazancın yüzde 10’unu geçmemek üzere bireysel emeklilik sistemi primlerini, beyan ettikleri kazancın yüzde 5’ini geçmemek üzere şahıs sigorta primlerini ve asgari ücretin yıllık brüt tutarını aşmamak koşuluyla şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, analık, doğum, tahsil ve buna benzer şahıs sigorta primlerini indirebilirler. Yıllık beyanname veren mükellefler, gelirin elde edildiği yılda ödenen Bağ-Kur primlerini belgelemeleri koşuluyla kazançtan indirebilirler. Mükellefler insani ve sosyal nedenlerle yapmış oldukları bağış ve yardımları, belli şartlarda kazancından indirebilirler. İndirilebilecek bağış ve yardımlar iki gruba ayrılmaktadır: Kazancın yüzde 5’i ile sınırlı indirilecek bağış ve yardımlar ile tamamı indirilecek bağış ve yardımlar. Kazancın yüzde 5’i ile sınırlı indirilecek bağış ve yardımlar şunlardır: Genel ve özel bütçeli idarelere, il özel idareleri ile belediyelere, köylere ve kamuya yararlı derneklere ve vergi muafiyeti tanınan vakıflara makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımlar. Tamamı indirilecek bağış ve yardımlar ise şunlardır: Kamu kurumlarına yapılan eğitim, sağlık ve sosyal amaçlı bağış ve yardımlar; kamu kurumlarına yapılan kültür ve sanat amaçlı bağış ve yardımlar; gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara yapılan bağış ve yardımlar; spora yönelik sponsorluk çerçevesindeki bağış ve yardımlar; Türkiye Kızılay Derneği’ne yapılan nakdi bağış ve yardımlar; doğal afetler nedeniyle yapılan bağış ve yardımlar; İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansına yapılan bağış ve yardımlar ile özel kanunlar çerçevesinde yapılan bağış ve yardımlar. Sakatlık indirimi ücretliler dışında yıllık beyanname veren serbest meslek kazancı sahibi ve yakınlarıyla basit usulde vergilendirilen ticari kazanç sahiplerinin kendilerini kapsayacak şekilde de uygulanmaktadır. Mükelleflerden, serbest meslek kazancı elde edenler ve ticari kazancından dolayı basit usulde vergilendirilenlerin kendilerinin sakat olmaları halinde dereceler şeklinde belirtilen sakatlık indirimi uygulanır. Serbest meslek erbabının bakmakla yükümlü olduğu kişilerden sakat olanlar varsa bunların sakatlık düzeyine göre de sakatlık indiriminden yararlanılır. Mükellefler kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olarak Türkiye’de yaptıkları eğitim ve sağlık harcamalarının toplamı yıllık beyanname ile beyan edilen gelirin yüzde 10’unu aşmamak koşuluyla kazançtan indirebilirler. Mükellefler, işletmeleri bünyesinde gerçekleştirdikleri münhasıran yeni teknoloji ve bilgi arayışına yönelik araştırma ve geliştirme harcamaları tutarının yüzde 100’ü oranında hesaplanan “Ar-Ge İndirimi”ni beyan ettikleri kazançtan indirebilirler. Anayasa Mahkemesi’nin vermiş olduğu iptal kararı ile yatırım indiriminden yararlanma hakkı bulunan mükelleflerin verecekleri beyannameler üzerinde bu indirim haklarını kullanmaları da mümkündür. Eğer 2009 yılı son geçici vergi beyannamesinde söz konusu indirim hakkını kullanamayan mükellefler varsa, bu haklarını 2009 yılına ilişkin olarak verecekleri yıllık beyanname üzerinde indirim olarak kullanabilirler. Görüldüğü gibi, Gelir Vergisi Kanunu ile yıllık beyanname veren mükelleflere birçok indirim yapabilme imkanı tanınmıştır. Dolayısıyla mükelleflerin yapmış oldukları bu tür harcamaları kazancından indirmeleri en doğal hakları olup, bu haktan yararlanabilirler. Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız
|