| Maliye’nin yeni uygulamaları ve Mükellef Hakları |
| Pazartesi, 11 Ocak 2010 16:13 | |||
 Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesinde 2010 yılında gündeme gelecek ve mükellefleri yakından ilgilendirecek üç önemli çalışma yürütülmektedir. Birinci çalışma, IMF ile yapılan görüşmeler sonucunda Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yapısının iyileştirilmesine yöneliktir. Gelir İdaresi Başkanlığı’na bağlı Vergi Dairesi Başkanlıkları’nın sadece 29 ilde örgütlenmiş olması ve diğer illerde vergileme hizmetlerinin Defterdarlıklar aracılığıyla yürütülmesi ciddi bir örgütlenme sorunudur. Bunun çözüme kavuşturulması ve mükelleflere en iyi hizmetin sunulması için Gelir İdaresi Bölge Başkanlıkları’nın oluşturulması ve tüm ülkede Merkez-Bölge-Yerel zincirinin kurulmasına çalışılmaktadır. Bu çalışma hem gelir idaresinin yapısını iyileştirecek, hem de mükelleflerin karşılaştıkları sorunları daha iyi çözebilecek bir sistem oluşturulmasına imkan sağlayacaktır. Bu nedenle, böyle bir iyileştirmenin bir an önce yapılmasında yarar vardır. İkinci çalışma, mükellef odaklı denetimden risk odaklı denetime geçmeye yöneliktir. Bir süredir kod uygulaması adı altında mükelleflerin gruplandırılmasına yönelik çalışmanın yasal zeminin olmaması nedeniyle yaşanan sorunları gidermek için Gelir İdaresi Başkanlığı’nda yeni bir sistem kurulmaya çalışılıyor. Buna göre, mükellefler çeşitli kriterlere göre değerlendirilecek ve risk gruplarına ayrılacaktır. Sistem için kullanılacak 50-60 kriter arasında daha önce ceza alıp almadığı, cirosu, ödeme sistemini banka kanalıyla yapıp yapmadığı, yeminli mali müşavirle çalışıp çalışmadığı gibi kriterler yer alacaktır. Bu kriterlere göre yapılan puanlama sonucunda mükellefler, “yeşil”, “sarı” ve “kırmızı” grup olarak sınıflandırılacak. Yeşil grupta sorunsuz mükellefler yer alacak. Bunlar ihracat iadelerini daha kısa sürede ve kolaylıkla alacak. Teşvikler, TÜBİTAK ve Avrupa Birliği projelerinden daha kısa sürede yararlanma imkanına sahip olacaklar. Sarı grupta biraz sorunlu mükellefler yer alacak. Bekleme alanı gibi değerlendirilebilecek bu grupta yer alan mükellefler izlenecek. Puanlarını artıran mükellefler yeşil gruba çıkma, kötü performans gösteren firmaların ise kırmızı gruba düşme riski olacak. Kırmızı grupta riskli mükellefler yer alacak. Daha önce kod’a girmiş olan mükellefler bu renkte yer alacak. Olumlu rapor aldıkça puanları artacak olan mükelleflerin kırmızı gruptan çıkma şansı olacak. Olumlu rapor ise naylon fatura kullanıp kullanmadığına göre verilecek. Şu andaki kod uygulamasına ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığından, böyle bir uygulamanın mükellef haklarına aykırı olduğunu geçen yazımızda belirtmiştik. Ancak bu yönde yapılacak bir yasal düzenlemeden sonra tüm mükellefler “Biri Bizi Gözetliyor”da yer alacak. Üçüncü çalışma, “çok vergi cezası keserek Hazine’ye gelir sağlayan Maliye personeline o gelirden pay verilmesine” yönelik. Böyle bir çalışmanın yürütüldüğünü de bizzat Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek açıkladı. Bu uygulama performansa dayalı ödüllendirme sisteminin bir parçası olarak görünse de hem Maliye çalışanlarını zan altında bırakacak, hem de tüm mükellefleri potansiyel vergi kaçakçısı olarak görecek ve vahim sonuçlar doğuracak niteliktedir. Çağdaş gelir idarelerinin temel misyonu, vergilemeyi “mükellefle birlikte” ve onların vergiye gönüllü uyumunu sağlayarak yürütmek iken, böyle bir “ödüllendirme” sisteminin oluşturulması mükellef haklarına tamamen aykırı olacak ve vahim sonuçlar doğuracaktır. Umarız, böyle bir düzenleme çalışmalarını yürütenler, yapılacak hatanın boyutlarını idrak edip vazgeçerler. Ayrıca, tüm mükellefler ve üye oldukları sivil toplum kuruluşları, mükellef haklarına aykırı olan böyle bir düzenlemenin yasalaşmasını önlemek için her türlü girişim ve gayreti göstermeleri gerekir. Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız
|