Gelir vergisi, beyana dayalı bir vergi olup, şahısların elde ettikleri gelirlerin gerçek ve safi tutarları esas alınmak suretiyle Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi aracılığıyla Mart ayının 25. günü akşamına kadar beyan edilmesi gerekmektedir.
Tüm mükelleflerin beyanname verme zorunluluğunu ortadan kaldırmak amacıyla; tek işverenden elde edilen ücretler, menkul sermaye iratlarının çok büyük bir kısmı ve vergiye tabi gelirlerin toplamı 2008 yılı için 19 bin 800 TL’yi aşmaması halinde stopaj yoluyla vergilendirilmiş gayrimenkul sermaye iratları, menkul sermaye iratları ve ücretler beyan dışı bırakılmıştır.
Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi verecek olan kişiler Gelir Vergisi Kanunu 89. maddesinde belirtilen bazı harcama veya indirim kalemlerini beyan ettikleri toplam gelirden indirilebilirler. Beyanname verme dönemi olması nedeniyle indirim konusu yapılabilecek harcama ve indirimleri hatırlamakta yarar vardır.
1. Zararların İndirimi: Gelir unsurlarının bazılarından zarar edilmesi halinde bu zararlar, diğer gelir unsurlarının kazanç ve iratları toplamından indirilir. Aynı yıl içinde indirilemeyen zararlar ileriki yılların kazanç ve iratlarından indirilmek üzere gelecek yıllara devredilir. Ancak, devredilen indirilecek geçmiş yıl zararlarının indirimi, zararın doğduğu yılı takip eden beş yıl ile sınırlandırılmıştır.
2. Özel Sigorta Primi İndirimi: Beyan edilen gelirin yüzde 10’unu (bireysel emeklilik sistemi dışındaki şahıs sigorta primleri için, beyan edilen gelirin yüzde 5’ini) ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak şartıyla mükellefin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza, hastalık sakatlık, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta primleri ile bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile bildirilen gelirlerden indirilebilir.
3. Bağış ve Yardımlar: İndirimi kabul edilen bağış ve yardımlar özetle şunlardır:
a. Kamu kurumları ile kamu yararına çalışan dernekler ve vergiden muaf vakıflara yıllık toplamı beyan edilecek gelirin yüzde 5’ini aşmamak üzere, makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımlar.
b. Kamu kurumlarına bağışlanan okul, sağlık tesisi ve yüz yatak kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi, bakım ve rehabilitasyon merkezi inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü nakdi ve ayni bağış ve yardımların tamamı.
c. Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara bağışlanan gıda, giyecek, temizlik ve yakacak maddelerinin maliyet bedelinin tamamı.
d. Kamu kurumları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan bazı kültürel faaliyetlere yapılan çeşitli bağışlar.
e. Sportif amaçlı sponsorluk harcamalarının; amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için yüzde 50’si.
4. Özürlü İndirimi: Serbest meslek erbabı ile bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişiler veya basit usulde vergilendirilen özürlüler için yıllık özürlü indirimi uygulanır. Bu indirim 1. derece her özürlü için yıllık 7 bin 200 TL, 2. derece her özürlü için yıllık 3 bin 600 TL ve 3. derece her özürlü için yıllık bin 800 TL’dir.
5. Eğitim ve Sağlık Harcamaları: Mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olarak Türkiye’de yapılan eğitim ve sağlık harcamaları yıllık beyannamede beyan edilen gelirlerin yüzde 10’unu aşmamak üzere indirim konusu yapılabilir.
6. Ar-Ge Harcamaları: Mükelleflerin, işletmeleri bünyesinde gerçekleştirdikleri münhasıran yeni teknoloji ve bilgi arayışına yönelik araştırma ve geliştirme harcamaları tutarının yüzde 100’ü kadar tutarı indirim konusu yapabilirler.

Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız